Tính phương án dùng AI hỗ trợ bảo vệ di tích

Như Báo Lao Động đã thông tin, ngày 24.5, tại điện Thái Hòa (Đại Nội Huế), đối tượng Hồ Văn Phương Tâm (SN 1983, trú phường Hương Long, quận Phú Xuân, TP Huế) đã có hành vi xâm hại bảo vật quốc gia – ngai vàng triều Nguyễn. Mặc dù được nhân viên bảo vệ nhắc nhở, đối tượng vẫn tiếp tục xâm nhập vào khu vực trưng bày ngai vàng, la hét và làm gãy phần tựa tay trái của ngai.

Khó khăn của lực lượng bảo vệ di tích

Theo ông Nguyễn Thanh Bình – Phó Chủ tịch thường trực UBND TP Huế, ngay sau khi sự việc xảy ra, thành phố đã chỉ đạo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế (Trung tâm) và các đơn vị liên quan rà soát lại công tác quản lý, bảo vệ và có các giải pháp cấp thiết ở những điểm di tích trọng yếu, những khu vực có trưng bày hiện vật quý.

Giao trách nhiệm cho Trung tâm phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao tiến hành xây dựng các phương án bảo vệ các di tích, bảo vật quốc gia, hiện vật quý theo đúng quy định của pháp luật.

Chính quyền địa phương cũng yêu cầu các đơn vị liên quan tăng cường tập huấn công tác nghiệp vụ cho lực lượng bảo vệ trực tiếp tại các điểm di tích, di sản. Tăng cường công tác tuyên truyền vận động để người dân, cộng đồng quan tâm chung tay gìn giữ, bảo vệ các tài sản quý báu của dân tộc đang hiện hữu trên địa bàn.

Về công tác bảo vệ, ông Lê Công Sơn – Phó Giám đốc Trung tâm cho biết, lực lượng bảo vệ của trung tâm từ khu vực điện Thái Hòa kéo dài đến điện Kiến Trung gồm 11 người thay nhau túc trực. Riêng điện Thái Hòa có 2 bảo vệ thay phiên giám sát, phục vụ du khách.

Vào thời điểm phát hiện Tâm vượt rào bảo vệ leo lên ngai vàng, 2 bảo vệ di tích đã lập tức bám theo người này, thông báo cho lực lượng bảo vệ quanh đó chạy đến hỗ trợ và báo công an. Nhận tin báo, phía công an đã đề nghị bảo vệ di tích phải cẩn trọng, phòng Tâm có thủ sẵn hung khí có thể gây ra thương tích, án mạng.

Ông Sơn cũng cho biết đây là sự cố hy hữu, lần đầu tiên xảy ra ở Trung tâm, sau sự việc đã rút ra được nhiều bài học trong công tác bảo vệ các điểm di tích: “Trung tâm đã quán triệt cho lực lượng bảo vệ phải có những phương án dự phòng. Phải quan sát các biểu hiện bất thường của khách từ khi mua vé vào cổng để giám sát ngay, đồng thời báo cáo lực lượng tăng cường hỗ trợ”, ông Sơn nói.

Ông Sơn cho biết, trước đây lực lượng bảo vệ của di tích từng được trang bị công cụ hỗ trợ bảo vệ đặc thù như dùi cui điện, dùi cui cao su, súng bắn đạn cao su. Tuy nhiên những công cụ hỗ trợ trên đã bị thu lại theo quy định mới.

“Sắp tới trung tâm sẽ tiếp tục kiến nghị để bảo vệ có thể sử dụng những công cụ hỗ trợ này. Bởi bảo vệ ở trung tâm ít, địa bàn rộng. Nếu không có công cụ hỗ trợ, với hai bàn tay không thì anh em bảo vệ khó có thể giải quyết tình huống như vừa xảy ra” – ông Sơn thông tin.

Tìm phương án bảo vệ di tích

Theo lãnh đạo Trung tâm, sau sự việc xảy ra, đơn vị đã triển khai ngay một số giải pháp cấp bách, đồng thời xây dựng các giải pháp mang tính bền vững, dài hạn. Trên thực tế, tại điện Thái Hòa, Trung tâm đã trang bị hệ thống hàng chục camera giám sát, hệ thống báo động (thường được bật vào ban đêm), tuy nhiên qua vụ xâm hại bảo vật quốc gia lần này, sẽ phải có những giải pháp căn cơ, chặt chẽ hơn nữa.

Trước đây có ý kiến đề xuất làm tủ kính bảo vệ chiếc ngai vàng. Tuy nhiên, điều này không phù hợp, bởi bảo vật quốc gia không chỉ là một hiện vật riêng lẻ mà là cả một hệ thống, từ trên xuống dưới, trong tổng thể không gian di sản.

Ví dụ, Điện Thái Hòa là một không gian di sản. Nếu dựng hàng rào cao 1m8 để bảo vệ, sẽ làm ảnh hưởng đến giá trị không gian này. Quần thể Di tích Cố đô Huế rất rộng lớn, do đó, mọi phương án bảo vệ, trưng bày hiện vật cần phải xây dựng sao cho phù hợp, vừa tuân thủ quy định pháp luật, vừa đáp ứng điều kiện thực tiễn.

“Sắp tới, tại điện Thái Hòa nơi đặt ngai vàng, chúng tôi có phương án về việc thiết lập hệ thống hàng rào ảo bằng ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Hệ thống này sẽ khoanh vùng khu vực cần được bảo vệ và người dân không được tiếp cận, nếu có người xâm nhập vào sẽ phát ra cảnh báo liên tục”, lãnh đạo Trung tâm thông tin.

Ngoài ra, để phòng tránh sự việc tương tự, thời gian tới Trung tâm sẽ xây dựng phương án đảm bảo chặt chẽ an ninh an toàn trong khu di sản nói chung và đối với hiện vật, cổ vật… đặc biệt là bảo vật quốc gia.

Tập trung vào các giải pháp như: tăng cường các trang thiết bị an ninh, công cụ hỗ trợ cho lực lượng bảo vệ; tăng cường công tác bảo vệ, tập huấn xử lý các tình huống an ninh, phát hiện ngăn chặn từ sớm các hiện tượng nghi vấn.