Dùng giấy nhám để lấy lại màu cho di tích Lầu Ngũ Phụng

Do không vệ sinh thường xuyên?

Sau phản ánh của Báo Lao Động về việc “Lầu Ngũ Phụng xuống cấp sau 4 năm trùng tu mà không được bảo dưỡng hàng năm”, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế (Trung tâm) đã thành lập tổ kiểm tra tình trạng xuống cấp, bạc màu sơn tại lầu Ngũ Phụng.

Trước đó, đại diện Trung tâm này lý giải, nguyên nhân khiến lầu Ngũ Phụng xuống cấp là do thời tiết khắc nghiệt của Huế ảnh hưởng đến chất lượng công trình.

Trả lời phóng viên Báo Lao Động, ông Lê Văn Quảng – nguyên Phó Giám đốc phụ trách Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng – đơn vị thực hiện trùng tu lầu Ngũ Phụng cả hai giai đoạn cho rằng, các cột trụ gỗ của lầu Ngũ Phụng được sử dụng sơn quang với nhiệt độ trên 65 độ C. Bắt buộc phải dùng dầu trẩu, một phần dầu trẩu tạo nên độ bóng, đồng thời góp phần giữ cho bề mặt kiện gỗ không bị bung.

Theo ông Quảng, sau một thời gian lớp bụi có màu đen xám sẽ bám vào công trình rất dễ do phản ứng của loại dầu trẩu, dẫn đến hiện tượng kiện gỗ có màu bạc, đốm đen, nếu lau chùi thường xuyên sẽ không xảy ra hiện tượng nói trên.

“Các cơ quan báo chí phản ánh việc Lầu Ngũ Phụng bạc màu là hoàn toàn chính xác. Khi kết thúc quá trình tu bổ, tôi đã xây dựng một quy trình bảo dưỡng định kỳ hằng năm, trong đó quy định rõ phải lau chùi ra sao, kiểm tra những hạng mục nào, xử lý các vết nứt như thế nào, vì công trình được bảo hành 2 năm. Khi bàn giao, tôi đã nhấn mạnh với Trung tâm rằng cần phải lau chùi thường xuyên” – ông Quảng cho hay.

Sẽ xem xét xử lý trách nhiệm

Về công tác duy tu bảo dưỡng lầu Ngũ Phụng, ông Phan Văn Tuấn – Phó Giám đốc Trung tâm cho biết, đơn vị sẽ cho vệ sinh lau chùi và sẽ sửa lại những vị trí bị bong tróc.

“Sau đợt này sẽ tiến hành kiểm tra thường xuyên và có kế hoạch bảo dưỡng định kỳ để đảm bảo được chất lượng lâu dài” – ông Tuấn khẳng định.

Khi được hỏi về trách nhiệm trong việc để Lầu Ngũ Phụng xuống cấp, bạc màu, ông Tuấn cho biết sẽ tổ chức họp bàn, đánh giá và xử lý trách nhiệm của các cá nhân, tập thể liên quan.

Ghi nhận của phóng viên Báo Lao Động, phía Trung tâm đang xử lý tình trạng bạc màu, đốm đen tại di tích bằng cách cho người dùng giấy nhám chà, sử dụng chất tẩy rửa, khăn và nước để làm sạch các cột trụ, đồng thời dùng giẻ ẩm lau bụi bám trên các ván gỗ.

Thực tế, một số ván gỗ được lau chùi bằng dẻ ướt có phần hiệu quả khi nhiều lớp bụi đã được xử lí. Tuy nhiên, việc sử dụng giấy nhám chà mạnh vào cột trụ của di tích đã làm bay đi lớp bảo vệ ngoài cùng của cột.

Trước câu hỏi của phóng viên về việc sử dụng giấy nhám có gây ảnh hưởng đến di tích hay không, ông Lê Văn Quảng cho rằng lầu Ngũ Phụng có 70% gỗ mới và 30% gỗ cũ. Phần gỗ cũ chắc chắn không bị bạc màu, trong khi gỗ mới dễ bị ảnh hưởng.

“Khác với các công trình khác, ở đây tôi thực hiện theo phương pháp gần giống sơn mài: Làm lớp nào thì mài lớp đó, không quét trực tiếp rồi để vậy. Đó là lý do phải sử dụng giấy nhám,” ông Quảng lý giải.

Như Lao Động đã phản ánh, giữa tháng 5.2025, nhiều hạng mục của lầu Ngũ Phụng (Ngọ Môn) đang bị xuống cấp nghiêm trọng, các cột gỗ xuất hiện đốm đen, bạc màu, tróc sơn.

Phần lớn các cấu kiện bằng gỗ lim như cửa, trần, nẹp, lan can… đến từng chi tiết nhỏ đã phai màu, loang lổ.

Ở đợt trùng tu kéo dài từ năm 2012 đến 2019 (lần trùng tu gần nhất), Ngọ Môn được tu bổ toàn diện, trong đó có rất nhiều hạng mục quan trọng như: Tu bổ phần nền đài và lầu Ngũ Phụng (gia cố nền móng, vệ sinh thân đài, tu bổ lan can, nền gạch cũng như sửa chữa hệ thống vòm cửa phía dưới thân đài).

Đồng thời, phục chế phần trang trí mái và xử lý bảo quản, chống mối cho công trình; sơn thếp toàn bộ cấu kiện gỗ lầu Ngũ Phụng (hai tầng nhà chính và Tả, Hữu Dực Lâu) bằng kỹ thuật sơn truyền thống; hệ thống chiếu sáng nội thất, chống cháy theo kỹ thuật hiện đại….

Khi đó, việc trùng tu Ngọ Môn được chia thành hai giai đoạn 2012 – 2015 và 2016 – 2019 với số vốn đầu tư hơn 80 tỉ đồng. Trong đó, giai đoạn 2, công trình được đầu tư với khoảng kinh phí 44 tỉ đồng. Tuy nhiên, chỉ sau 4 năm đưa vào khai thác, sử dụng lầu Ngũ Phụng đã “xuống sắc” rõ rệt.