Ngư dân Quảng Ninh chịu thiệt hại nặng nề từ bão Yagi với tổn thất hàng nghìn tỉ đồng, nhưng gói hỗ trợ từ ngân sách vẫn xa tầm tay. Trong khi đó, cánh cửa vay vốn ngân hàng lại đầy rẫy khó khăn, khiến họ lâm vào cảnh kiệt quệ.
Vào cuộc mới vỡ lẽ
Ngay sau khi bão Yagi (cơn bão số 3) vừa tan, lãnh đạo các cấp, các tổ chức, đoàn thể từ Trung ương tới địa phương về Vân Đồn – nơi được coi là một trong những trung tâm nuôi trồng thủy sản lớn nhất cả nước – để hỏi thăm, động viên và tìm cách hỗ trợ ngư dân khắc phục thiên tai. Hơn 3.000 tỉ đồng là tổng số thiệt hại của ngư dân Vân Đồn.
Một loạt các cuộc họp tại Vân Đồn, cũng như tại Hạ Long, với sự tham gia của nhiều ngành, trong đó, hệ thống ngân hàng, bàn về các giải pháp nhằm hỗ trợ ngư dân.
HĐND tỉnh Quảng Ninh đã phải triệu tập cuộc họp bất thường để thông qua các cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và người dân bị thiệt hại nặng nề do bão số 3, với gói hỗ trợ lên đến 1.000 tỉ đồng.
Cộng đồng ngư dân Vân Đồn vừa bắt tay ngay vào khôi phục sản xuất, vừa chờ đợi sự hỗ trợ về mặt tài chính từ ngân sách và những cam kết của các ngân hàng. Tuy nhiên, đến thời điểm này, chưa hộ ngư dân nào nhận được tiền hỗ trợ từ ngân sách.
Chị Liêu Thị Minh Luyến – một chủ hộ nuôi hàu lớn ở Vân Đồn, bị thiệt hại khoảng 6 tỉ đồng do bão Yagi – cho biết, sau tất cả những cuộc họp, đối thoại ngay sau bão, người dân cũng chỉ mong được hỗ trợ một phần, nhưng đến nay không nhận được gì.
40 dây nuôi hàu mà gia đình chị mới làm lại, với tổng số vốn khoảng 1,4 tỉ đồng, trong đó chỉ có 100 triệu đồng vay từ Ngân hàng chính sách; còn lại vay người thân, bạn bè và nợ tiền mua giống, nguyên vật liệu…
Chia sẻ với Lao Động, một số ngư dân ở Vân Đồn nói rằng, vẫn biết là sẽ không được hỗ trợ nhiều, nhưng đến giờ thì không được hỗ trợ gì.
Theo đại diện UBND huyện Vân Đồn, tổng diện tích nuôi trồng thủy sản trên biển là hơn 3.000ha; sau bão, huyện đã tiếp nhận 853 đơn đề nghị hỗ trợ của ngư dân. Tuy nhiên, sau khi chính quyền các cấp cùng các cơ quan liên quan cùng vào cuộc để rà soát thì theo Nghị định 02, tất cả các hộ nuôi trồng thủy sản đều không đủ điều kiện. Trong đó, vướng nhất là hầu hết các hộ đều không được giao mặt nước để nuôi trồng và đều không có kê khai ban đầu, như: Hóa đơn mua, bán giống; hóa đơn mua nguyên vật liệu để làm lồng, bè…
Cả huyện có 132 phương tiện thủy của các hộ nuôi trồng bị đắm, nhưng qua rà soát thì cũng không được hỗ trợ từ nguồn ngân sách, bởi đều là các tàu vỏ xi măng không có đăng ký, đăng kiểm.
Khó vay vốn ngân hàng
Theo ông Nguyễn Đức Hiển – Giám đốc Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước tại Quảng Ninh – các ngân hàng chỉ có thể khoanh nợ dựa trên xác nhận của chính quyền các cấp, nhưng việc này lại không thể vì các hộ hầu hết lại không có hồ sơ gốc, không kê khai ban đầu. Tuy nhiên, các ngân hàng đã và đang cơ cấu lại các khoản nợ để cho vay mới, kể cả không cầm cố nhưng nếu có phương án khả thi thì các ngân hàng vẫn xem xét cho vay.
Theo các ngư dân, việc tiếp cận các nguồn vốn của ngân hàng rất khó khăn, một phần bởi nhiều hộ đã mất trắng sau bão, trong khi sổ đỏ và các tài sản có giá trị khác vẫn nằm trong ngân hàng
Ông Đặng Văn Vinh – ngư dân phường Cẩm Thủy, TP Cẩm Phả – cho biết, thiệt hại quá nặng sau bão, đồng thời khó khăn vay vốn nên hiện gia đình ông chỉ tạm mấy lồng bè cá song và cá chim, trong đó, mẻ cả chim dự kiến Tết này có thể bán được.
Đại diện một số ngân hàng cổ phần thương mại tại Quảng Ninh cũng thừa nhận, không dễ dàng gì cho vay, bởi nhiều quy định ràng buộc, nếu không tuân thủ, khi gặp sự cố có thể bị xử lý hình sự.
Đại diện một ngân hàng thương mại tại Hạ Long cho biết, ngư dân muốn vay vốn phải có phương án khả thi và tài sản thế chấp. Khoản vay không thế chấp rất ít, chỉ từ 200-300 triệu đồng, trong khi chi phí nuôi trồng thủy sản thường lên đến tiền tỉ.
Theo ông Nguyễn Đức Hiển – Giám đốc Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước tại Quảng Ninh, Quyết định 1510 và Thông tư 53/2024 của Thủ tướng Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, ngày 4.12.2024, sẽ hỗ trợ giải quyết các bất cập liên quan đến các khoản nợ của khách hàng bị ảnh hưởng bởi bão số 3.
Quyết định 1510 quy định việc phân loại tài sản, mức trích lập và phương pháp dự phòng rủi ro đối với các khoản nợ bị ảnh hưởng bởi bão số 3. Còn Thông tư 53/2024/TT-NHNN quy định các tổ chức tín dụng cơ cấu lại thời hạn trả nợ cho khách hàng bị thiệt hại do bão số 3.