Vụ nhà rường “lạ” tại lăng Hoàng hậu Từ Dụ: Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế thừa nhận thiếu sót

Liên quan đến vụ việc lăng Hoàng hậu Từ Dụ (hay Hoàng hậu Từ Dũ) xuất hiện thêm nhà rường “lạ” sau trùng tu mà Báo điện tử Dân Việt thông tin, ngày 5/1, Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế đã có văn bản báo cáo Sở Văn hóa và Thể thao TP. Huế về vụ việc này.

Theo văn bản báo cáo của Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế, dự án tu bổ lăng Hoàng hậu Từ Dụ (thuộc di tích lăng vua Thiệu Trị) được hoàn thành vào tháng 6/2024 bằng kinh phí được huy động từ nguồn tài trợ của Công ty TNHH Sản xuất xây dựng giao thông Tài Lộc và gia đình họ Phạm thông qua Quỹ Bảo tồn di sản Huế.

Sau khi tu bổ, do điều kiện phục vụ việc thờ cúng, lễ bái ngoài trời vẫn còn sơ sài, chịu ảnh hưởng của mưa nắng, nên phía nhà tài trợ bày tỏ nguyện vọng đóng góp để dựng một không gian lễ bái trang nghiêm.

Trên cơ sở đó, Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế đã tham khảo các tư liệu lịch sử về việc xây dựng nhà Hoàng ốc (hay Huỳnh ốc, tức là nhà vàng/nhà che tạm) để bày biện đồ đạc hành lễ tại các lăng.

Cùng với đó, Trung tâm nghiên cứu hiện trạng nền móng và hệ chân đá táng còn nguyên vẹn tại di tích lăng Hoàng hậu Từ Dụ và đã thống nhất với nhà tài trợ thực hiện phương án phục dựng hình thức nhà Hoàng ốc truyền thống.

Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế cho rằng, công trình là nhà gỗ lắp ghép, kết cấu linh hoạt đặt trên hệ đá táng kê chân có sẵn, không đào xới nền móng và không tác động đến yếu tố gốc của di tích và có khả năng tháo dỡ, di chuyển khi có yêu cầu.

“Trong quá trình triển khai, do quá tâm huyết và mong muốn sớm đáp ứng nhu cầu tâm linh, chiêm bái đối với Nghi Thiên Chương Hoàng hậu Từ Dụ nên đơn vị đã cho thực hiện việc lắp dựng”, Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế thông tin.

Ngoài công trình này, Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế cũng đồng ý với đề nghị của nhà tài trợ làm thêm cổng gỗ theo hình thức nghi môn truyền thống có đề dòng chữ “Lăng vua Thiệu Trị” để người dân và du khách nhận biết lối vào lăng và tạo vẻ trang nghiêm cho di tích. Cổng vào này nằm ngoài khu vực bảo vệ I của di tích lăng vua Thiệu Trị.

“Chúng tôi cũng tự nhận thấy thiếu sót và xin nghiêm túc rút kinh nghiệm, cam kết tăng cường công tác quản lý hiện trạng khu di tích; thường xuyên theo dõi, kiểm tra tình trạng công trình nhà gỗ lắp ghép nêu trên, bảo đảm không phát sinh thay đổi về quy mô, hình thức, kết cấu và vị trí. Trường hợp có yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền, Trung tâm sẽ phối hợp thực hiện việc điều chỉnh theo đúng quy định”, Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế cho biết.

Như Dân Việt đã thông tin, năm 2023, từ nguồn tài trợ của các tổ chức, cá nhân thông qua Quỹ Bảo tồn di sản Huế, Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế triển khai dự án Bảo tồn, tu bổ, phục hồi và tôn tạo di tích lăng mộ Nghi Thiên Chương Hoàng hậu Từ Dụ.

Dự án có tổng kinh phí hơn 6 tỷ đồng, tập trung tu bổ các hạng mục như trụ biểu; hồ Tân Nguyệt và hệ thống cống đối lưu; sân nền, bậc cấp trước lăng; cổng; tường thành nội, ngoại cùng các yếu tố cảnh quan trong khuôn viên di tích.

Tuy nhiên, thời gian gần đây, nhiều người dân và du khách bức xúc phản ánh việc xuất hiện một công trình mới “mọc lên” ngay trước cổng vào lăng Hoàng hậu Từ Dụ.

Công trình được xây dựng theo kiểu nhà rường truyền thống, diện tích khoảng 35m², dạng hình vuông, mỗi cạnh dài gần 6m. Công trình được dựng cố định với hệ thống 16 cột gỗ, kết cấu mái gỗ chắc chắn, lợp ngói liệt, nằm ngay phía trước Bửu thành.

Theo Sở Văn hóa và Thể thao TP.Huế, dự án Bảo tồn, tu bổ, phục hồi và tôn tạo di tích lăng mộ Nghi Thiên Chương Hoàng hậu Từ Dụ đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thẩm định tại công văn số 2202/BVHTTDL-DSVH ngày 25/6/2021 và được UBND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP.Huế) phê duyệt tại quyết định số 863/QĐ-UBND ngày 19/4/2023.

Công trình trùng tu đã được Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế thực hiện hoàn thành và đưa vào sử dụng phục vụ khách tham quan. Tuy nhiên, qua khảo sát thực địa và đối chiếu hồ sơ báo cáo kinh tế – kỹ thuật đã được các cấp có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt, không có nội dung nào đề cập đến hạng mục “ngôi nhà rường” được xây dựng cố định trên nền móng chân táng đặt phía trước Bửu thành như hiện nay.

Trên cơ sở đó, Sở Văn hóa và Thể thao TP.Huế đề nghị Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế báo cáo cụ thể các nội dung liên quan đến hạng mục “ngôi nhà rường” để Sở xem xét, tổng hợp theo quy định.

Theo tư liệu lịch sử, nhà Huỳnh ốc thường chỉ được dựng tạm thời trước Bửu thành các lăng vua, hoàng hậu vào những dịp lễ để phục vụ việc hương khói, tế lễ và được tháo dỡ sau khi kết thúc nghi lễ.