Thủ tướng giao trọng trách lớn cho Quảng Ninh liên quan đến dự án đường sắt 187km

Chiều 6/1, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt, chủ trì phiên họp thứ năm của Ban Chỉ đạo, tập trung rà soát tiến độ và phân công nhiệm vụ triển khai hàng loạt dự án đường sắt chiến lược, trong đó có việc giao tỉnh Quảng Ninh làm chủ đầu tư tuyến Hải Phòng – Hạ Long – Móng Cái.

Theo các báo cáo, ý kiến tại phiên họp, sau phiên họp thứ tư của Ban Chỉ đạo, Thủ tướng và Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã tổ chức 6 cuộc họp và ban hành 6 văn bản giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành, địa phương. Các nhiệm vụ tập trung vàoxây dựng quy chuẩn, tiêu chuẩn đường sắt; công tác giải phóng mặt bằng; huy động nguồn vốn; triển khai các dự án đường sắt đô thị; tuyến Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng và dự án đường sắt tốc độ cao trục Bắc – Nam.

Về hoàn thiện thể chế, Chính phủ đã xây dựng và trình ban hành kịp thời nhiều văn bản pháp luật quan trọng như Luật Đường sắt (sửa đổi), Luật Xây dựng (sửa đổi), cùng các nghị định, nghị quyết của Quốc hội và Chính phủ, tạo hành lang pháp lý căn bản cho triển khai các dự án lớn. Đồng thời, chủ trương đầu tư hai dự án trọng điểm là đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam và tuyến Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng đã được phê duyệt.

Nhấn mạnh thời gian tới là giai đoạn then chốt, Thủ tướng yêu cầu Ban Chỉ đạo, các bộ, ngành, địa phương chủ động triển khai công việc theo đúng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn; việc thuộc thẩm quyền của ai thì người đó phải chịu trách nhiệm thực hiện.

Liên quan đến quản lý nhà nước và phát triển ngành công nghiệp đường sắt, Thủ tướng giao Bộ Công Thương phối hợp các bộ, ngành trình Chính phủ trước ngày 15/1 các nghị định về giao việc, đặt hàng. Thủ tướng yêu cầu khẩn trương báo cáo lại đề án tái cơ cấu Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam, đồng thời giao doanh nghiệp này xây dựng dự án phát triển công nghiệp đường sắt trong thời gian tới.

Đối với dự án đường sắt tốc độ cao trục Bắc – Nam, Bộ Xây dựng được giao căn cứ chỉ đạo của Bộ Chính trị, chủ trì lựa chọn công nghệ phù hợp nhất, trình Thường trực Chính phủ để báo cáo cấp có thẩm quyền, hoàn thành trước 15/1. Bộ Xây dựng cũng chỉ định tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi, bảo đảm năng lực theo đúng quy định; đồng thời phối hợp các bộ, cơ quan đề xuất hình thức đầu tư phù hợp như đầu tư công, PPP hoặc kinh doanh để báo cáo tại phiên họp tới của Ban Chỉ đạo. Các địa phương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật theo kế hoạch và Nghị quyết của Quốc hội. Các tập đoàn Viettel, VNPT tiếp tục triển khai nhiệm vụ liên quan hệ thống và công nghệ điều khiển.

Với dự án tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ dự án thành phần 2. Bộ Xây dựng được giao hoàn thành báo cáo nghiên cứu khả thi, phê duyệt dự án vào tháng 6/2026 để sớm khởi công. Bộ Tài chính chịu trách nhiệm cân đối, bảo đảm đủ vốn triển khai, kể cả phương án vay vốn nếu điều kiện thuận lợi.

Đáng chú ý, Thủ tướng yêu cầu sớm hoàn thành quy hoạch các tuyến đường sắt Hà Nội – Lạng Sơn và Hải Phòng – Hạ Long – Móng Cái. Trên cơ sở đó, Thủ tướng đồng ý giao và hoan nghênh tỉnh Quảng Ninh làm chủ đầu tư tuyến đường sắt Hải Phòng – Hạ Long – Móng Cái theo đúng quy định pháp luật, mở ra hướng chủ động cho địa phương trong phát triển hạ tầng kết nối vùng Đông Bắc.

Trong Quy hoạch mạng lưới đường sắt Việt Nam giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến 2050, tuyến đường sắt Hải Phòng – Hạ Long – Móng Cái dài khoảng 187km, xuất phát từ ga Nam Đình Vũ (Hải Phòng) và kết thúc tại khu vực Móng Cái (Quảng Ninh). Tuyến dự kiến sử dụng khổ đường 1.435mm, điện khí hóa, và lộ trình đầu tư sau năm 2030.

Hiện trên hành lang Hải Phòng – Hạ Long – Móng Cái có hai phương thức vận tải chủ yếu: đường thủy (nội địa và ven biển) chiếm ưu thế do chi phí thấp và đường bộ với tuyến cao tốc Hạ Long – Móng Cái mới đưa vào khai thác, quy mô 4 làn xe, có khả năng đáp ứng nhu cầu vận tải hành khách đến năm 2040 (hiện mới khai thác khoảng 20% công suất).