Thái Nguyên có thể thành nơi xử lý rác công nghiệp

Điểm đến của các dự án xử lý rác công nghiệp

Trong khoảng 10 năm trở lại đây hàng loạt dự án xây dựng nhà máy tái chế, xử lý rác thải công nghiệp đã được xây dựng tại Thái Nguyên. Việc thu hút các dự án đầu tư vào lĩnh vực này đã góp phần quan trọng giúp xử lý lượng rác khổng lồ tạo ra mỗi ngày của hơn 300 nhà máy sản xuất tại trung tâm công nghiệp Thái Nguyên.

Theo khảo sát của PV, trong bán kính hơn 30km xung quang các khu công nghiệp lớn tại Thái Nguyên như Yên Bình, Sông Công, Điềm Thụy nơi đặt trụ sở các doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp FDI lớn đã có gần 10 dự án xử lý, tái chế rác công nghiệp, chất thải nguy hại được chấp thuận đầu tư. Trong đó, 4 nhà máy đã đi vào hoạt động.

Tuy vậy, nhiều vị trí đặt nhà máy xử lý rác công nghiệp, vấn đề môi trường vẫn khiến người dân địa phương đặc biệt lo lắng. Tại phường Phúc Thuận (trước là xã Minh Đức) nơi được quy hoạch thành khu vực xử lý rác thải của tỉnh Thái Nguyên với diện tích hơn 100ha, hiện có 4 dự án nhà máy xử lý rác đã được chấp thuận.

Trong số này, nhà máy xử lý rác công nghiệp của Công ty Cổ phần môi trường Việt Xuân Mới và nhà máy xử lý rác sinh hoạt của Công ty Cổ phần môi trường Thái Nguyên đã hoạt động từ nhiều năm qua.

Người dân địa phương, đặc biệt các hộ dân sống gần các nhà máy liên tục phản ánh về tình trạng khói, mùi và nước thải do hoạt động đốt, xử lý rác gây ra. Các lò đốt rác công nghiệp, rác nguy hại được xây dựng, hoạt động gần khu dân cư đã khiến người dân lo lắng bởi khói và mùi khét nồng nặc, nguy cơ ảnh hưởng tới sức khỏe về lâu dài.

Cần chú trọng ý kiến của cộng đồng dân cư

Trên thực tế, những lo lắng của người dân không phải không có cơ sở khi khoảng cách từ nhà của nhiều hộ dân tới các lò đốt rác công nghiệp chỉ khoảng 200m. Trong khi đó, theo thông tư 02/2025/TT-BTNMT của Bộ TNMT (nay là Bộ NNMT) khoảng cách tối thiểu là 500m. Quy chuẩn này là bắt buộc phải tuân thủ trong công tác bảo vệ môi trường.

Nhận định về nội dung này, ông Đào Ngọc Nghiêm – Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho hay, quy hoạch rác thải bị phản ứng dữ dội của người dân, đây là một vấn đề không phải chỉ ở Thái Nguyên mà có ở nhiều nơi khác.

“Trong quy hoạch xử lý rác thải rắn hiện nay đã có rất nhiều ứng dụng mới, nhiều định hướng quy hoạch mới. Nhưng quan trọng nhất ở đây không phải chỉ là nguồn lực thực hiện mà phải có người dân góp ý, lấy ý kiến nhân dân” – ông Nghiêm cho hay.

Theo ông Đào Ngọc Nghiêm, rất nhiều vụ việc liên quan đến địa điểm đặt các nhà máy rác thải đã đặt ra vấn đề về quy hoạch. Người dân phản ứng là có cơ sở và khi đó cơ quan chức năng phải có giải pháp, trước hết là về bảo vệ môi trường, hành lang ngăn cách người dân với các khu xử lý rác thải.

Do đó nhất thiết phải làm những nơi ở mới, ở đây là tái định cư để người dân di dời đi được, vấn đề bảo vệ môi trường là quan trọng. Quyền lợi và vai trò của người dân trong công tác quy hoạch phải được tuân thủ trước hết.

Với góc độ của một người từng làm công tác quy hoạch nhiều năm, KTS Đào Ngọc Nghiêm cho rằng: “Đôi lúc còn có những cái chưa hợp lý nhưng về nguyên tắc phải thống nhất rằng, bất kỳ một quy hoạch nào, quy hoạch theo ranh giới địa chính hay quay hoạch chuyên ngành thì đều phải lấy ý kiến người dân ở khu vực đó là chính.

Lỗi ở đây là không thực hiện theo đúng quy trình. Khi phát hiện ra không đúng thì chúng ta hoàn toàn có thể điều chỉnh được”.

Đầu năm 2025, tỉnh Thái Nguyên đã quyết định thu hồi chủ trương đầu tư dự án xử lý rác công nghiệp của Công ty TNHH môi trường công nghiệp Thái Nguyên sau khi người dân địa phương quyết liệt phản đối vì cho rằng vị trí đặt nhà máy quá gần khu dân cư, không đảm bảo hành lang, khoảng cách an toàn về môi trường.

Đây được cho là sự lắng nghe và điều chỉnh kịp thời những kiến nghị chính đáng từ người dân của các cơ quan chức năng tỉnh Thái Nguyên. Bên cạnh đó, những vấn đề môi trường đang còn tồn tại ở các khu vực đặt nhà máy xử lý rác thải công nghiệp cần tiếp tục được giải quyết triệt để, đảm bảo môi trường sống an toàn cho người dân.