Sinh kế bị đe dọa khi đất đá từ nhà máy gạch vùi lấp đồng ruộng

Đứng trên bờ ruộng giờ chỉ còn lớp đất đặc quánh phủ kín, bà Nguyễn Thị Thảo (xã Cẩm Giàng, tỉnh Thái Nguyên) lặng người nhìn mảnh đất từng gắn bó bao năm nay ngổn ngang, xơ xác.

Bà kể, gia đình có 2 mảnh ruộng thì cả 2 đều bị đất đá từ nhà máy sản xuất gạch tuynel công nghệ cao Hà Vị (nhà máy gạch tuynel) tràn xuống, phủ kín sau những trận mưa lớn.

Lớp bùn đất dày hàng chục cm khiến gia đình dù nhiều lần thu dọn vẫn bất lực, ruộng vườn bị vùi lấp hoàn toàn không thể canh tác.

Vụ mùa này, gia đình bà không được thu hoạch, sang vụ tới cũng khó gieo cấy, tuổi cao không thể đi làm công nhân, bà chỉ còn biết xoay xở từng ngày, vật lộn để mưu sinh.

Cách đó không xa, ông Hứa Ánh Nắng cũng rơi vào cảnh tương tự với hơn 2.300m2 ruộng chìm trong bùn đất, có chỗ dày tới nửa mét.

Ông cho biết những năm trước đất tràn xuống còn ít, người dân vẫn gắng gượng gieo cấy, nhưng nay cả cánh đồng đã bị vùi lấp và không thể canh tác.

Theo thống kê của UBND xã Cẩm Giàng, có 4 hộ dân bị ảnh hưởng nặng nề, hàng nghìn mét vuông ruộng lúa bị bùn đất phủ kín, ảnh hướng tới kế sinh nhai của người dân.

Theo tìm hiểu của PV Báo Lao Động, nhà máy sản xuất gạch tuynel công nghệ cao Hà Vị thuộc Công ty CP Khai thác gốm và Xây dựng Bắc Kạn.

Đơn vị có địa chỉ tại thôn Nam Hà (xã Cẩm Giàng) hoạt động từ năm 2018, nằm tọa lạc trên khu đất cao, phía dưới là ruộng lúa của dân.

Nhiều năm qua, đất đá được tập kết ngay sát đồng nhưng không có kè chắn chống xói lở, dẫn đến tình trạng sạt trượt.

Ngày 23.7.2025, UBND xã đã tổ chức buổi làm việc với doanh nghiệp và các hộ dân bị ảnh hưởng.

Tại đây, người dân đề nghị khôi phục hệ thống mương thoát nước, nạo vét đất đá và có phương án hỗ trợ phù hợp.

Đại diện nhà máy gạch tuynel ông Nguyễn Hùng Lâm (lãnh đạo doanh nghiệp vận hành nhà máy – PV) đã ký biên bản với nội dung “Công ty thống nhất thỏa thuận với nội dung biên bản và thống nhất thỏa thuận với các hộ gia đình” để làm căn cứ thực hiện.

Theo cam kết, việc hỗ trợ sẽ được tính theo sản lượng bình quân. Đây là giải pháp nhằm giảm bớt khó khăn trước mắt cho người dân có ruộng bị vùi lấp.

Theo đó, hộ ông Hứa Văn Thiều được hỗ trợ hơn 5 triệu đồng. Hộ ông Hứa Ánh Nắng gần 5 triệu đồng và hộ bà Hứa Thị Liền hơn 8 triệu đồng.

UBND xã cũng đề nghị nhà máy hoàn thành chi trả và nạo vét trước ngày 28.7.2025 để đảm bảo quyền lợi người dân.

Thế nhưng, dù 1 tháng trôi qua, doanh nghiệp chưa thực hiện bất kỳ cam kết nào. UBND xã nhiều lần đôn đốc, xuống tận hiện trường nhưng phía nhà máy không có phản hồi.

Thông tin từ ông Phùng Đình Vinh – Phó Chủ tịch UBND xã Cẩm Giàng, chính quyền đã nhắc nhở nhiều lần, tuy nhiên, nhà máy vẫn chưa khắc phục.

Sự chậm trễ của doanh nghiệp khiến không ít diện tích ruộng đồng lâm cảnh dở dang, ảnh hưởng đến sinh kế người dân khu vực.