Nhiều thủ tục đất đai thay đổi từ ngày 1.7.2025

Trao đổi với Lao Động, luật sư Nguyễn Thị Hậu – Công ty Luật Lawkey – cho biết, căn cứ Nghị định 151/2025/NĐ-CP về phân định thẩm quyền quản lý đất đai giữa hai cấp chính quyền địa phương, từ thời điểm này, Ủy ban nhân dân cấp xã và Chủ tịch UBND cấp xã sẽ được giao thực hiện nhiều nhiệm vụ, quyền hạn trong lĩnh vực đất đai. Đây là bước cải cách quan trọng, nhằm tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp khi thực hiện các thủ tục liên quan đến đất đai.

Một số nội dung như: Phê duyệt phương án sử dụng đất nông nghiệp, đất lúa; quyết định thu hồi đất trong các trường hợp cụ thể theo quy định của pháp luật; ban hành thông báo thu hồi đất và phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất; xác định lại diện tích đất ở; quyết định giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất… sẽ được phân cấp cho cấp xã.

Ông Mai Văn Phấn – Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường – cho biết, để rút ngắn quy trình thực hiện, Nghị định 151 đã điều chỉnh phân cấp trong trình tự thủ tục. Ví dụ điển hình là việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu cho hộ gia đình, cá nhân được giao cho cấp xã.

Theo ông Phấn, thành phần hồ sơ cũng được tinh giản. Quy định mới, khi đã giao thẩm quyền cho cấp xã thì không cần thành lập hội đồng, cũng không phải bố trí thời gian cho quy trình đó. Điều này không chỉ giúp rút ngắn thời gian giải quyết mà còn tăng cường vai trò, trách nhiệm của Chủ tịch UBND cấp xã trong công tác quản lý đất đai tại địa phương.

Quy định hiện hành, trình tự cấp Giấy chứng nhận được thực hiện sau khi người sử dụng đất nộp đơn đăng ký và hoàn thành nghĩa vụ tài chính. Người sử dụng đất nộp hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận và thực hiện nghĩa vụ tài chính tại cơ quan thuế – giai đoạn này có thời hạn là 17 ngày. Sau khi hoàn tất nghĩa vụ tài chính, hồ sơ được chuyển đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết và Chủ tịch UBND cấp xã ký cấp Giấy chứng nhận trong thời gian 3 ngày làm việc.

Ông Phấn đánh giá, đây là một chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và là bước cải cách có tính cách mạng trong ngành quản lý đất đai, thể hiện nguyên tắc “gần dân, phục vụ dân”.

Trao đổi với Lao Động, TS Trần Xuân Lượng – Viện phó Viện Nghiên cứu và Đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam – cho rằng, để mô hình chính quyền hai cấp vận hành hiệu quả, cần tăng cường giám sát và bảo đảm tính minh bạch trong hoạt động của chính quyền cấp xã. Ông đề xuất đẩy mạnh số hóa quy trình xử lý hồ sơ nhằm giúp việc theo dõi, kiểm tra trở nên thuận tiện và chặt chẽ hơn. Điều này sẽ góp phần hạn chế sai sót trong quản lý đất đai, giảm thiểu ảnh hưởng đến người dân.

TS Lượng cũng nhấn mạnh vai trò của công tác hậu kiểm. Trong trường hợp phát hiện sai sót sau khi đã cấp phép, cơ quan chức năng cần thu hồi giấy tờ liên quan và xử lý nghiêm trách nhiệm của người đứng đầu.