Thái Nguyên, Bắc Kạn đều đang có nhà máy ôtô tiền tỉ hoang tàn, tan giấc mơ làm giàu từ xe hơi.
Chuyện Bắc Kạn trước, tháng 6.2010, địa phương cấp Giấy chứng nhận đầu tư cho Dự án Nhà máy ôtô Tralas tại xã Xuất Hóa, nay là phường Xuất Hóa, TP Bắc Kạn với tổng mức đầu tư 42 tỉ đồng, công suất dự kiến 6.000 xe tải/năm.
Từ đó đến nay đã 14 năm, không một chiếc xe nào được ra lò. Từ năm 2012, chủ đầu tư là Công ty Cổ phần Sản xuất và Chế tạo ôtô Tracimexco xoay xở sang làm chế biến lâm sản và lắp ráp dây chuyền sản xuất gỗ xẻ, đũa gỗ xuất khẩu, nhưng cũng thất bại. Hiện tại, xưởng sản xuất ôtô trở thành xưởng chế biến gỗ xẻ, gây ô nhiễm môi trường khiến người dân địa phương bức xúc.
Nhà đầu tư thất bại có nghĩa là địa phương thất bại. Nhưng thất bại hơn là để cả khu đất chục hecta gần như bỏ hoang. Người dân địa phương sốt ruột mong chính quyền thu hồi, đưa khu đất này vào khai thác sử dụng bằng một dự án khác, không thể lãng phí như suốt 14 năm qua.
Chuyện Thái Nguyên, đó là nhà máy sản xuất ôtô của Công ty TNHH MTV Ôtô Xuân Kiên Vinaxuki Thái Nguyên với diện tích 26,7ha tại phường Thuận Thành có mức đầu tư hơn 130 tỉ đồng. Cùng số phận với nhà máy sản xuất ô tô ở Bắc Kạn, nhà máy này chưa sản xuất được chiếc xe nào thì nằm yên cho đến nay.
Được cấp chứng nhận đầu tư lần đầu tháng 4.2008, nhưng cả chục năm không hoạt động, dự án trở thành một khu đất bỏ hoang giữa trung tâm công nghiệp TP Phổ Yên. Địa phương “hết sức chịu đựng”, ngày 29.6.2021, Ban Quản lý các KCN Thái Nguyên đã có văn bản số 1258 chính thức thông báo chấm dứt hoạt động của Dự án Vinaxuki Thái Nguyên.
Từ đó đến nay, nhà máy ôtô vẫn là khu đất hoang tàn, phơi giữa trời đất một bãi phế liệu. Dự án sản xuất ôtô thất bại, tan giấc mơ làm giàu từ xe hơi, nhưng không thể tiếp tục lãng phí tài nguyên đất đai có giá trị ngay tại thành phố Phổ Yên.
Đầu tư các dự án kinh tế, có thắng có bại, nhưng từ bại có thể chuyển thành thắng ở dự án khác để hạn chế thiệt hại và quan trọng là không để lãng phí tài sản, đất đai. Chính quyền địa phương không thể xem chuyện thất bại của nhà đầu tư là việc riêng của họ, mà phải thấy ở đó còn có trách nhiệm của mình.
Trách nhiệm trước hết là hỗ trợ doanh nghiệp xử lý nhanh hậu quả, chuyển đổi dự án kịp thời để hạn chế thiệt hại. Trách nhiệm tiếp theo là thu hồi đất, đưa vào khai thác, sử dụng có hiệu quả. Để lãng phí hàng chục hecta đất cả chục năm, tính ra bao nhiêu tiền tan thành mây khói.