Một xóm ở Thái Nguyên, dân đổi đời nhờ trồng loài cây này, hộ nghèo giảm, nhà giàu, khá tăng, xuất hiện biệt thự đẹp

Từ gian khó đến khởi sắc nhờ cây chè

Xóm Vạn Phú nằm nép mình giữa những triền đồi thoai thoải của xã Thành Công, nơi có đến 97% dân số là đồng bào dân tộc Sán Dìu. Trước đây, đời sống người dân nơi đây chủ yếu dựa vào nông nghiệp, thu nhập bấp bênh, quanh năm “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”. Cây chè dù đã có từ lâu ở vùng đất này nhưng chưa thực sự trở thành cây trồng chủ lực do sản xuất manh mún, thiếu kỹ thuật và đầu ra chưa ổn định.

Xóm Vạn Phú hiện có hơn 255 hộ dân, trong đó đồng bào dân tộc Sán Dìu chiếm tới 97%. Trước năm 2020, đời sống bà con còn nhiều vất vả, nhiều hộ nghèo quanh năm chỉ trông vào vài sào ruộng nhỏ. Nhưng rồi, khi cây chè được chọn làm cây trồng chủ lực, mọi sự đổi thay bắt đầu mỉm cười với vùng đất này.

Ông Lê Văn Lợi – Trưởng xóm Vạn Phú nhớ lại: “Cách đây 4-5 năm, đời sống bà con trong xóm rất vất vả. Từ năm 2024 đến nay khi HTX Trà Vạn Phú Được thành lập, mọi thứ bắt đầu thay đổi. Bà con được tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn trồng và chăm sóc chè theo quy trình VietGAP. Giờ mỗi sào chè cho năng suất từ 50-70 kg chè búp tươi, cao gấp rưỡi so với trước đây”.

Nhờ tuân thủ quy trình kỹ thuật, sản phẩm chè của HTX không chỉ nâng cao năng suất mà còn đạt chất lượng cao, được người tiêu dùng ưa chuộng. Nếu như trước đây, chè khô chỉ bán được với giá 200.000 đồng/kg, thì nay giá đã tăng lên từ 350.000 – 450.000 đồng/kg.

“Trái ngọt” từ mô hình hợp tác

Khi mới thành lập, HTX Trà Vạn Phú chỉ có 23 thành viên. Đến nay, HTX đã phát triển lên số lượng 43 thành viên, trong đó 20 thành viên liên kết, hầu hết là người dân tộc Sán Dìu. Cây chè dần trở thành nguồn thu nhập chính của nhiều hộ gia đình, mang lại sinh kế bền vững cho người dân địa phương.

Ông Lợi chia sẻ thêm:“Trước kia, năng suất chè thấp, người dân chỉ đủ ăn. Nay mỗi lao động chính bình quân thu nhập từ 7–8 triệu đồng/tháng, còn các thành viên HTX thì đạt khoảng 9–10 triệu đồng/tháng. Tỷ lệ hộ nghèo của xóm giảm mạnh, từ hơn 40 hộ nghèo trước đây giảm xuống còn 8 hộ nghèo và 12 hộ cận nghèo”.

Thành công này không chỉ đến từ sự nỗ lực của bà con mà còn nhờ sự đồng hành của chính quyền địa phương và các ngành chức năng liên quan trong việc hỗ trợ kỹ thuật, cung cấp phân bón, thuốc bảo vệ thực vật an toàn và hướng dẫn quy trình sản xuất chè VietGAP cho HTX.

HTX Trà Vạn Phú hiện có 6ha chè nguyên liệu, mỗi sào cho sản lượng từ 10–15 kg chè khô/lứa. Sản phẩm của HTX đã bắt đầu được quảng bá, giới thiệu tại các khu du lịch lớn như Tam Đảo, được khách hàng đánh giá cao về hương vị và chất lượng.

Không chỉ mang lại thu nhập, cây chè còn giúp nhiều chị em phụ nữ ở Vạn Phú thêm tự tin, chủ động trong phát triển kinh tế gia đình. Chị Nguyễn Thị Lan – Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ xóm Vạn Phú chia sẻ: “Ngày trước, khi mới ra ở riêng, nhà em còn khó khăn lắm. Từ khi tham gia HTX chè, đời sống khá hơn hẳn. Em vừa làm chè, vừa bán chè, giờ đã xây được nhà khang trang. Chị em phụ nữ trong xóm giờ ai cũng có việc làm ổn định, kinh tế gia đình vững vàng hơn”.

Theo chị Lan, từ khi HTX hoạt động, phụ nữ trong xóm tích cực tham gia các lớp tập huấn, học kỹ thuật chế biến, chăm sóc chè. Họ không chỉ là người lao động mà còn là người quảng bá sản phẩm, kết nối tiêu thụ, góp phần đưa thương hiệu “Trà Vạn Phú” vươn xa.

Cây chè – “chìa khóa” giảm nghèo bền vững

Cây chè không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn tạo công ăn việc làm cho lao động trung niên, nhất là nhóm tuổi từ 45–65, những người khó có cơ hội làm việc tại các khu công nghiệp.

Ông Lê Văn Lợi cho biết:“Chúng tôi đang định hướng mở rộng thêm 10ha chè đến năm 2030 để tạo việc làm cho người dân, nhất là người cao tuổi và phụ nữ, tận dụng tối đa nguồn lao động địa phương, tránh lãng phí”.

Sự phát triển của HTX Trà Vạn Phú đã kéo theo nhiều chuyển biến tích cực trong đời sống xã hội. Các tuyến đường nội xóm được bê tông hóa, nhà cửa khang trang hơn, người dân quan tâm hơn đến việc học hành, chăm sóc sức khỏe.

Bà Lâm Thị Sáu, một hộ dân trồng chè lâu năm ở xóm Vạn Phú hồ hởi nói: “Nhà tôi trồng chè hơn 20 năm rồi. Từ khi được Nhà nước hỗ trợ giống, phân bón, năng suất tăng rõ rệt. Mỗi sào cho 10–15 kg chè khô, kinh tế khá hơn trước nhiều”.

Không dừng lại ở đó, HTX Trà Vạn Phú đang từng bước nâng cao chất lượng sản phẩm, hướng tới xây dựng thương hiệu bền vững. “Chúng tôi mong muốn được các cấp hỗ trợ để đưa sản phẩm Trà Vạn Phú trở thành sản phẩm OCOP của địa phương vào năm 2026. Khi đó, giá trị sản phẩm từ chè sẽ cao hơn, góp phần nâng cao thu nhập, ổn định đời sống bà con”, ông Lợi chia sẻ.

Nhìn lại chặng đường phát triển, xóm Vạn Phú hôm nay đã “thay da đổi thịt”. Chỉ trong vài năm, từ vùng quê nghèo, Vạn Phú đã trở thành điểm sáng trong phong trào xây dựng nông thôn mới nâng cao của xã Thành Công. Cây chè không chỉ giúp người dân thoát nghèo mà còn tạo nên sự chuyển mình toàn diện, từ thu nhập, đời sống vật chất đến tinh thần, văn hóa.

Câu chuyện về HTX Trà Vạn Phú là minh chứng cho một hướng đi đúng đắn, phát triển kinh tế nông nghiệp gắn với liên kết, hợp tác, hướng tới sản xuất bền vững chính là con đường giúp người nông dân thoát nghèo, làm giàu ngay trên chính mảnh đất quê hương mình.