Mỏ cát ở Thái Nguyên vừa khai thác đã buộc phải dừng hoạt động

Người dân kịch liệt phản đối

Phản ánh tới PV Báo Lao Động, người dân tại xóm Đoàn Kết, xã Dân Tiến, huyện Võ Nhai bức xúc trước hoạt động khai thác cát sỏi trên sông Rong của Công ty TNHH Bê tông Việt Cường (Công ty Việt Cường).

Theo đó, cuối tháng 4.2025, đơn vị này bắt đầu đưa máy móc cỡ lớn tiến hành đào bới, xúc cát trên sông Rong. Người dân địa phương tập trung phản đối kịch liệt trước nguy cơ sạt lở bờ bãi, mất đất nông nghiệp.

Ghi nhận của PV đầu tháng 5.2025 tại khu vực sông Rong thuộc địa phận xóm Đoàn Kết, bờ bãi bị đào xới nham nhở, tan hoang. Giữa lòng sông, sau khi cát sỏi được mang đi, đã lộ trơ những đống sỏi đá, dòng chảy bị chia cắt.

Dẫn PV ra khu vực khai thác, ông Đỗ Văn Vinh (xóm Đoàn Kết) bức xúc cho biết, mới hoạt động được 5, 6 ngày mà bờ bãi đã nham nhở. Công ty tiến hành khai thác cũng không thông báo đến người dân.

“Con đường dẫn sang bãi canh tác của người dân mới mấy hôm đã sạt lở, đi lại rất nguy hiểm, đặc biệt là trẻ em. Lòng sông thì nham nhở, bờ bãi ngổn ngang do hoạt động khai thác.

Tình trạng này kéo dài sẽ gây ra nhiều hệ lụy, vì vậy người dân phản đối không cho khai thác ở đây. Khu vực này rất gần với bờ bãi canh tác của người dân, sạt lở là rõ ràng. Họ không thông báo, không cắm biển chỉ giới mỏ mà cứ thế khai thác”, ông Vinh cho hay.

Cùng bức xúc, bà Đỗ Thị San (xóm Đoàn Kết) khẳng định việc khai thác cát tại lòng sông Rong khiến người dân địa phương bất an. Sau nhiều năm bình yên, phía mỏ cát bất ngờ đưa máy xúc nạo vét làm người dân lo lắng.

Theo bà San, thực tế phía mỏ cát mới hoạt động mấy hôm mà bờ bãi đã tan hoang, dòng chảy bị thay đổi. Các cơ quan chức năng cần có phương án giải quyết để người dân ổn định cuộc sống.

Trao đổi với PV Báo Lao Động, ông Trần Lê Dũng – Chủ tịch UBND xã Dân Tiến xác nhận có việc người dân địa phương tập trung phản đối hoạt động khai thác cát trên sông Rong của Công ty TNHH Bê tông Việt Cường.

“Mỏ cát sỏi trên được cấp phép từ năm 2011, thời hạn khai thác 21 năm. Trước đây, mỏ cát có hoạt động một thời gian rồi nghỉ.

Vừa qua, mỏ hoạt động trở lại thì vấp phải sự phản đối của người dân do lo ngại sạt lở bờ bãi và đường đi. Hiện Công ty Việt Cường đã được yêu cầu tạm dừng khai thác”, ông Dũng thông tin.

Cần làm rõ phương án khai thác

Một trong những nguyên nhân khiến người dân xóm Đoàn Kết bức xúc chính là việc Công ty Việt Cường đưa máy xúc ra lòng sông Rong để khai thác cát sỏi. Các máy xúc cỡ lớn đào bới liên tục khiến lòng sông nham nhở.

Đại diện cho các hộ dân xóm Đoàn Kết, ông Lê Kiên Cường cho biết, việc khai thác bằng máy xúc gây ra nhiều hệ lụy. Ngoài nguy cơ sạt lở sẽ tạo ra những moong sụt lún.

“Máy xúc cỡ lớn hoạt động mới mấy hôm mà làm thay đổi cả dòng sông, bờ bãi tan hoang hết cả. Chúng tôi đề nghị cần làm rõ phương án khai thác, Công ty Việt Cường có được dùng máy xúc hay không, tránh nguy cơ sạt lở” ông Cường bức xúc.

Theo tìm hiểu của PV, Công ty TNHH Bê tông Việt Cường được UBND tỉnh Thái Nguyên cấp Giấy phép số 1275 năm 2011 khai thác cát sỏi làm vật liệu xây dựng trên sông Rong. Năm 2017 đơn vị này được cho thuê đất để khai thác trên diện tích 57.000m2, năm 2023 thuê diện tích 53.000m2.

Phương án khai thác dưới lòng sông tiến hành bằng tàu cuốc kết hợp với ôtô để vận chuyển. Cát sỏi được xúc trực tiếp từ lòng sông lên hệ thống sàng lắp đặt trên tàu cuốc. Sau quá trình sơ tuyển, đá cuội được đổ thải trực tiếp vào moong đã khai thác.

Dù phương án là vậy, nhưng thực tế vừa qua mỏ cát đưa máy xúc bánh xích với gầu xúc cỡ lớn ra lòng sông, bờ bãi khai thác rồi chuyển thẳng lên xe vận chuyển. Điều này khiến người dân địa phương bức xúc, lo ngại vấn đề thất thoát tài nguyên, sạt lở.

Chưa kể, tại vị trí sàng tuyển của đơn vị này, các bể lắng gia cố tạm bợ với hàng nghìn m3 nước bùn đất kéo theo nguy cơ ô nhiễm môi trường sinh thái.

Còn theo bà Vũ Thị Huệ – Phó Chủ tịch UBND huyện Võ Nhai, trước những bức xúc của người dân, huyện đã tổ chức đối thoại vào ngày 5.5; đồng thời, yêu cầu phía công ty thực hiện đúng các quy định, cam kết. Quá trình khai thác nếu xảy ra sạt lở cần xử lý, khắc phục kịp thời. Trước mắt, địa phương sẽ tiếp tục lắng nghe, tuyên truyền, vận động người dân.

Liên quan đến phương án khai thác, ông Trịnh Khắc Chính – Phòng Nông Nghiệp và Môi trường huyện Võ Nhai cho biết, thời điểm người dân phản đối, các cơ quan chức năng xuống kiểm tra yêu cầu mỏ dừng hoạt động.

“Nếu đối chiếu theo phương án khai thác được cấp trong giấy phép của công ty thì việc đưa máy xúc vào hoạt động như vậy là không được.

Tuy nhiên, thời điểm kiểm tra thì họ đã dừng khai thác. Đối với khu vực sàng tuyển nếu có nguy cơ không đảm bảo an toàn, các vấn đề môi trường đơn vị sẽ tiến hành kiểm tra trong thời gian tới”, ông Chính thông tin thêm.

Khi PV đề nghị tiếp cận phương án khai thác tại mỏ cát của Công ty TNHH Bê tông Việt Cường đã được cơ quan chức năng phê duyệt, đại diện UBND huyện Võ Nhai khẳng định đơn vị không nắm giữ hồ sơ này.