Giá vật liệu tăng cao, người dân và chính quyền chật vật xóa nhà dột nát

Gia đình anh Đặng Văn Tuấn, xã Na Rì, tỉnh Thái Nguyên (trước là tỉnh Bắc Kạn) thuộc diện hộ khó khăn, được tỉnh hỗ trợ 60 triệu đồng để xóa nhà tạm.

Để có căn nhà khang trang, thay thế ngôi nhà cũ chắp vá và đã xuống cấp, thế nhưng, khi giá vật liệu tăng nhanh đã khiến anh Tuấn phải điều chỉnh thiết kế để tiết giảm chi phí.

“Nền nhà ban đầu định làm cao hơn mặt đường, giờ đành hạ xuống cho đỡ tốn. Gạch trước đây chỉ 1.400 đồng cả cước, bây giờ là 2.200 đồng, chưa kể cát, đá, xi… đều tăng. Không thay đổi thì không đủ tiền”, anh Tuấn nói.

Ngay cạnh đó, gia đình anh Lý Triệu Huynh cũng đang dựng nhà mới. Là hộ nghèo, anh được hỗ trợ và dự tính bỏ thêm hơn 100 triệu đồng để xây dựng. Nhưng khi giá gạch, cát tăng, khoản đối ứng trở nên quá sức.

“Giá cứ lên, mà kế hoạch mình tính từ đầu đã sát lắm rồi. Chắc bố mẹ phải đi vay thêm nữa mới kịp làm cho xong. Nhà cũ không ở được, nhưng làm nhà mới thì khó trăm bề”, anh Huynh chia sẻ thêm.

Tại nhiều xã vùng sâu của tỉnh Bắc Kạn (cũ), bài toán giá vật liệu đang khiến nhiều hộ dù được hỗ trợ vẫn không thể chủ động xây dựng.

Gạch tuynel là loại thông dụng nhất, từng chỉ khoảng 1.100 đồng/viên, nay ở mức 2.200 đồng. Chi phí vận chuyển vào các bản xa càng khiến giá đội thêm.

Trong khi đó, với các hộ nghèo, khoản vay thêm không dễ xoay sở, nhất là khi các chi phí phát sinh ngày một nhiều.

Trước đó, thông tin từ UBND xã Xuân Lạc (nay là xã Nam Cường), các hộ có nhà dột nát phần lớn đều thuộc diện nghèo, điều kiện kinh tế khó khăn nên mới không thể tự xây dựng nhà ở.

Khi được Nhà nước hỗ trợ, bà con thường phải vay mượn thêm thì mới đủ khả năng làm nhà.

Tuy nhiên, giá vật liệu xây dựng tăng cao khiến việc hoàn thiện nhà trở nên gian nan hơn. Với nhiều hộ, số tiền vay mượn dù đã cố gắng xoay xở vẫn khó đáp ứng được chi phí thực tế.

Theo kế hoạch, tỉnh Bắc Kạn (cũ) sẽ xóa hơn 4.700 nhà tạm, dột nát trong năm 2025, khởi công từ tháng 6 và hoàn thành trong tháng 10. Nhưng biến động vật liệu xây dựng đang là trở ngại lớn với tiến độ đề ra.

Trước đó, theo ông Nông Thanh Nghệ – Chủ tịch Ủy ban MTTQ huyện Na Rì, tỉnh Bắc Kạn (cũ), giá vật liệu tăng là trở ngại lớn nhất hiện nay.

Dù các hộ dân vẫn nỗ lực triển khai theo kế hoạch, nhưng nếu không có thêm nguồn hỗ trợ thì rất khó hoàn thành đúng tiến độ.

Hiện địa phương đang tiếp tục vận động các đoàn thể, nhà hảo tâm cùng chung tay, nhất là để hỗ trợ thêm cho những hộ đặc biệt khó khăn.

Giữa quý II/2025, Sở Xây dựng Bắc Kạn (cũ) khảo sát thực tế, ghi nhận giá gạch tuynel tại cửa hàng dao động từ 1.600 đến 2.200 đồng/viên, trong khi giá tại một số nhà máy trong tỉnh chỉ từ 1.050 đến 1.150 đồng, chưa bao gồm chi phí vận chuyển.

Chênh lệch giá quá lớn giữa nơi sản xuất và giá đến tay người dân cần sớm làm rõ nguyên nhân, có phương án để chương trình xóa nhà dột nát thực sự phát huy hiệu quả.