Đua nước rút khởi công đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng

Rốt ráo chuẩn bị mặt bằng

Hiện, Bộ Xây dựng đang chỉ đạo sát sao các cơ quan, đơn vị trực thuộc phối hợp chặt chẽ với địa phương để khẩn trương hoàn tất các thủ tục, đảm bảo khởi công dự án thành phần 1 đúng dịp 19/12/2025 theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng có điểm đầu tại ga biên giới tỉnh Lào Cai và điểm cuối tại cảng Lạch Huyện (Hải Phòng). Tuyến chính dài khoảng 391km, cùng 28km tuyến nhánh, đi qua 6 địa phương gồm: Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng. Tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 203.000 tỷ đồng (tương đương 8,37 tỷ USD).

Theo Quyết định 1889/2025 của Bộ Xây dựng, Bộ Xây dựng chủ trì tổ chức thực hiện 2 dự án thành phần: Dự án thành phần 1 – đầu tư hạ tầng kết nối các ga trên tuyến và quảng trường ga, tổng mức đầu tư gần 2.300 tỷ đồng và Dự án thành phần 2 – xây dựng công trình đường sắt, tổng mức đầu tư 155.500 tỷ đồng. Theo kế hoạch, dự án thành phần 1 sẽ khởi công ngày 19/12 tới; dự án thành phần 2 dự kiến khởi công vào cuối năm 2026.

Ngoài 2 dự án xây dựng công trình còn có các dự án thành phần giải phóng mặt bằng do UBND 6 tỉnh/thành phố tuyến đi qua và các tiểu dự án thành phần di dời hạ tầng điện do Tập đoàn Điện lực Việt Nam chủ trì thực hiện. Sơ bộ chi phí giải phóng mặt bằng và di dời hạ tầng điện hơn 45.400 tỷ đồng.

Tại Lào Cai, tuyến đường sắt dài hơn 143km qua 12 xã, phường với kinh phí giải phóng mặt bằng khoảng 8.200 tỷ đồng. Theo phương án điều chỉnh ngày 25/10/2025, dự án cần thu hồi gần 1.291 ha đất; riêng khu vực ga Lào Cai mới chiếm khoảng 6,8ha, ảnh hưởng tới 104 dự án trong Khu công nghiệp Đông Phố Mới và 2 cụm công nghiệp phải di dời.

Đến nay, Ban Quản lý Dự án Đường sắt đã phối hợp với địa phương hoàn thành cơ bản thống kê, kiểm đếm, thiết lập phương án bồi thường hỗ trợ tái định cư, phấn đấu xong trước ngày 10/12 để bàn giao mặt bằng phục vụ khởi công theo chỉ đạo của Thủ tướng.

Tỉnh đang triển khai 37 khu tái định cư dọc tuyến, nhiều khu đã khởi công, các khu còn lại sẽ triển khai trong tháng 12/2025 nhằm ưu tiên chỗ ở ổn định cho người dân và tạo mặt bằng sạch cho thi công các gói thầu.

Tuy nhiên, ranh giới giải phóng mặt bằng và hướng tuyến thay đổi nhiều lần do tư vấn thiết kế điều chỉnh, khiến các địa phương phải kiểm đếm nhiều đợt, ảnh hưởng tiến độ. Lào Cai đề nghị Ban QLDA sớm hoàn thiện, bàn giao mốc GPMB chính thức để triển khai đồng bộ trên toàn tuyến.

Trong chuyến kiểm tra tiến độ dự án ngày 24/11, làm việc với lãnh đạo tỉnh Lào Cai, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Danh Huy lưu ý, công tác chuẩn bị lễ khởi công cần chuẩn bị kỹ lưỡng mọi hạng mục, vì Lào Cai là điểm cầu chính.

Về phương án kiến trúc, cảnh quan và công năng của ga Lào Cai và ga Yên Bái, Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện hồ sơ dự án và hồ sơ kiến trúc nhà ga theo hướng tối ưu, bảo đảm tính khả thi trong cả giai đoạn trước mắt và lâu dài.

Sớm bàn giao mốc giới giải phóng mặt bằng

Tại Hà Nội, đoạn tuyến đi qua có chiều dài khoảng 37,5km, qua 6 xã với diện tích cần thu hồi khoảng 245ha. Tổng số hộ cần tái định cư là 1.456 hộ, xây dựng bốn khu tái định cư. Tổng kinh phí GPMB dự kiến khoảng 2.275 tỷ đồng.

Theo báo cáo mới nhất của Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Hà Nội, tại xã Thư Lâm, tuyến đi qua khoảng 8km, thu hồi gần 50ha đất thuộc nhiều loại. Địa phương đã xác định phương án bố trí tái định cư tại hai dự án đấu giá đất ở Đông Anh và Uy Nỗ.

Xã Phù Đổng có đoạn tuyến dài 12,2km, thu hồi gần 188ha. UBND thành phố đã chấp thuận vị trí tái định cư tại xã Phù Đổng. Địa phương đã hoàn thành 65% đo đạc bản đồ.

Tại Tiến Thắng, phạm vi thu hồi 3,8ha; xã đã hoàn tất quy chủ, không phát sinh tái định cư. Xã Quang Minh thu hồi hơn 22ha, địa phương đang chuẩn bị bố trí tái định cư tại thôn Phù Trì. Phúc Thịnh.

Tại xã Thuận An, đến ngày 20/11, công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phục vụ dự án đang được triển khai tích cực, bám sát yêu cầu tiến độ của thành phố.

Giám đốc Ban quản lý dự án đầu tư hạ tầng xã Thuận An Nguyễn Văn Hân cho biết, địa phương đã hoàn thành thống kê, quy chủ 100% hộ bị thu hồi đất nông nghiệp; thu được 98% giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của các hộ đã được cấp.

Các xã đang tiếp tục kiến nghị sớm hoàn thiện thiết kế cơ sở, bàn giao mốc giải phóng mặt bằng; thống nhất phạm vi thu hồi tại các đoạn trùng với tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình, tránh thu hồi nhiều lần.

Tại Hưng Yên, ông Hoàng Hải Bình, Phó giám đốc Sở Xây dựng tỉnh thông tin, tuyến đường sắt qua địa phận tỉnh có chiều dài khoảng 16,70km đi qua xã Lạc Đạo, Đại Đồng và phường Thượng Hồng.

Trong đó, nhà ga Lương Tài được bố trí trên địa phận xã Đại Đồng. Dự kiến tỉnh thu hồi hơn 83 ha đất (bao gồm cả diện tích xây dựng khu tái định cư và hoàn trả đất giáo dục). Công tác trích lục, thu hồi đất cho toàn tuyến đã được các địa phương chuẩn bị sẵn sàng.

Tỉnh đề xuất chủ đầu tư sớm bàn giao mốc giới giải phóng mặt bằng tại hiện trường để có cơ sở triển khai thống kê các hộ dân bị ảnh hưởng, phục vụ tái định cư, điều chỉnh kế hoạch sử dụng đất.

Tại tỉnh Phú Thọ, tuyến đường sắt đi qua dài 99,1 km, ảnh hưởng tới 5 phường, 15 xã với tổng diện tích sử dụng đất khoảng 630 ha. Toàn tỉnh dự kiến bố trí 36 khu tái định cư cho khoảng 1.800 hộ và di dời 5 khu nghĩa trang. Đến nay công tác quy chủ đã cơ bản hoàn thành. Tỉnh đã kiến nghị Trung ương sớm bố trí kinh phí để bảo đảm tiến độ dự án…

Đảm bảo tiến độ khởi công

Trao đổi vớiBáo Xây dựng, ông Chu Văn Tuân, Phó giám đốc Ban Quản lý Dự án Đường sắt, cho biết Bộ Xây dựng đang chỉ đạo sát sao các cơ quan, đơn vị trực thuộc, phối hợp chặt chẽ với địa phương để khẩn trương hoàn tất các thủ tục, bảo đảm khởi công dự án thành phần 1 vào ngày 19/12/2025.

Theo ông Tuân, Ban đã huy động hàng trăm nhân lực, chỉ đạo tư vấn trong nước làm việc ngày đêm, kể cả ngày nghỉ và tăng ca, phối hợp song song với tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án thành phần 2 để triển khai nhiều thủ tục đầu tư đồng thời, đảm bảo tiến độ theo kế hoạch.

Đến nay, Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án thành phần 1 đã hoàn thành và được Bộ Xây dựng phê duyệt đầu tháng 11/2025, trong đó tập trung vào đầu tư hạ tầng kết nối các ga và quảng trường ga trên tuyến.

Song song với đó, Ban đang lập thiết kế kỹ thuật đường bộ vào ga và quảng trường tại 5 ga dự kiến khởi công đồng loạt ngày 19/12: Lào Cai, Phú Thọ, Bắc Hồng, Lương Tài và Hải Dương Nam. Hồ sơ thiết kế đã được gửi Cục Kinh tế – Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Xây dựng) để thẩm định, dự kiến hoàn tất phê duyệt trước ngày 27/11. Công tác lựa chọn nhà thầu xây lắp và tư vấn giám sát cũng được khẩn trương triển khai, dự kiến hoàn thành trước ngày 10/12.

Về mặt bằng khởi công, Ban đã hoàn thiện phương án kỹ thuật thi công, dự toán rà phá bom mìn, vật nổ và gửi Binh chủng Công binh thẩm định; dự kiến có ý kiến thẩm định trước ngày 29/11.

Trên cơ sở đó, việc lựa chọn nhà thầu thi công rà phá bom mìn, vật nổ và tư vấn giám sát sẽ hoàn tất trước ngày 11/12, tiến hành rà phá hiện trường trước ngày 14/12. Với 16 ga còn lại, công tác này dự kiến hoàn thành trong quý I/2026, phù hợp với tiến độ thi công các gói thầu xây lắp.

Liên quan đến công tác giải phóng mặt bằng, Ban đã bàn giao phạm vi 5 ga khởi công cho địa phương; 16 ga còn lại dự kiến bàn giao trong tháng 12/2025. Riêng tại ga Bắc Hồng, Hà Nội, công tác giải phóng mặt bằng vẫn đang được phối hợp chặt chẽ với các hộ dân.

Wed Nov 26 2025 20:51:26 GMT+0700 (Indochina Time) — — Wed Nov 26 2025 20:51:27 GMT+0700 (Indochina Time)