Dòng vốn tư nhân hàng tỷ USD đổ về Quảng Ninh đầu tư cảng biển

Thu hút 65.000 tỷ vốn ngoài ngân sách đầu tư cảng biển

Nổi lên như một trong những điểm đến đầu tư năng động nhất cả nước, Quảng Ninh đang viết nên một câu chuyện thành công mới, nơi kinh tế cảng biển không còn là câu chuyện của riêng Nhà nước mà trở thành “sân chơi” rộng lớn cho các doanh nghiệp tư nhân.

Từ năm 2020 đến nay, tỉnh đã thu hút gần 65.000 tỷ đồng vốn ngoài ngân sách cho 10 dự án hạ tầng, dịch vụ cảng biển. Hàng loạt dự án lớn đang được triển khai, như cảng Vạn Ninh, các bến cảng tổng hợp tại Khu kinh tế (KKT) ven biển Quảng Yên.

Nổi bật là các dự án mang tầm vóc quốc gia như cảng hàng lỏng Yên Hưng với vốn đầu tư gần 800 tỷ đồng; Tổ hợp KCN và cảng biển DEEP C đang dần biến KKT ven biển Quảng Yên thành một trung tâm logistics hiện đại. Đặc biệt, tỉnh đang tích cực xúc tiến, thu hút đầu tư cảng Con Ong – Hòn Nét theo mô hình cảng “xanh”, “thông minh”, có khả năng đón tàu trọng tải đến 200.000 tấn.

Quảng Ninh đã đầu tư xây dựng 34 cầu cảng cứng với tổng chiều dài gần 7.000m, cùng với 186 bến phao và điểm neo đậu. Các dự án lớn đang triển khai gồm: Cảng Vạn Ninh, cảng hàng lỏng Yên Hưng, Tổ hợp khu công nghiệp và cảng biển DEEP C, Cảng quốc tế Ao Tiên, Cảng quốc tế Hạ Long…

Bên cạnh đó, hạ tầng kết nối cảng biển cũng được đầu tư mạnh mẽ với 8 tuyến quốc lộ và 2 tuyến cao tốc có tổng chiều dài hơn 633km, hệ thống giao thông đường bộ đã kết nối thông suốt các khu bến chính như: Cái Lân, Yên Hưng, Cẩm Phả… Đồng thời, các tuyến luồng hàng hải công cộng cũng được đầu tư, nâng cấp đa dạng, như: tuyến Hòn Gai – Cái Lân dài 32,57km, tuyến luồng chuyên dùng vào bến cảng than Cẩm Phả dài 38,4km…

Bên cạnh cảng hàng hóa, các cảng phục vụ du lịch cũng là một điểm sáng. Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long là cảng du lịch chuyên biệt đầu tiên của Việt Nam, cùng với Cảng tàu khách quốc tế Tuần Châu và Bến cảng quốc tế Ao Tiên đã thay đổi “bộ mặt” du lịch, trở thành điểm đến quen thuộc của nhiều tàu biển quốc tế sang trọng.

Những dự án này không chỉ đơn thuần là bến bãi, phục vụ vận tải hàng hóa mà còn là các trung tâm logistics, kho bãi hiện đại, được trang bị công nghệ tiên tiến, sẵn sàng đón đầu các luồng hàng hóa phức tạp và khối lượng lớn; góp phần phát triển du lịch, điển hình là Bến cảng quốc tế Hạ Long – điểm đón khách du lịch tàu biển quan trọng của khu vực.

Tiềm năng và dư địa lớn cho đầu tư tư nhân

Với đường bờ biển dài hơn 250km, gần 800km đường thủy nội địa, cùng nhiều cảng nước sâu, ít bồi lắng, thuộc nhóm cảng loại I, Quảng Ninh từ lâu đã được xác định là một trong những đầu tàu quan trọng của chiến lược phát triển kinh tế cảng biển Việt Nam. Lợi thế này góp phần phát triển các cảng biển cỡ lớn, có khả năng tiếp nhận tàu siêu trọng tải.

Bên cạnh đó, Quảng Ninh đã và đang đầu tư mạnh mẽ vào hệ thống cảng biển và logistics. Hiện tại, tỉnh đã có nhiều cảng lớn đang hoạt động như cảng Cái Lân, cảng Cẩm Phả, và nhiều dự án mới đang được triển khai như Cảng Vạn Ninh, Cảng hàng lỏng Yên Hưng. Sự kết nối giữa các cảng này với các khu công nghiệp, khu kinh tế ven biển, và sân bay quốc tế Vân Đồn đã tạo thành một hệ sinh thái logistics hoàn chỉnh, tối ưu hóa chuỗi cung ứng.

Đặc biệt, Chính quyền Quảng Ninh đã thực hiện nhiều chính sách đột phá nhằm tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, thu hút các nhà đầu tư tư nhân. Việc cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý cảng vụ đã giúp rút ngắn thời gian làm thủ tục cho tàu từ vài giờ xuống chỉ còn 15 phút. Sự minh bạch và ổn định trong chính sách, cùng với cam kết đồng hành của chính quyền đã củng cố niềm tin cho các nhà đầu tư.

Mô hình đối tác công – tư (PPP) cũng được triển khai hiệu quả, cho phép các doanh nghiệp tư nhân tham gia vào các dự án hạ tầng lớn, giảm gánh nặng cho ngân sách nhà nước và khai thác tối đa nguồn lực xã hội.

Với tiềm năng và nhiều chính sách mở, dư địa phát triển cho doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào cảng biển tại Quảng Ninh vẫn còn rất lớn. Bên cạnh việc tiếp tục đầu tư vào hạ tầng cảng, các lĩnh vực tiềm năng khác cũng được chú ý, như:

Phát triển dịch vụ logistics trọn gói: Nhu cầu về các dịch vụ vận tải, kho bãi, và quản lý chuỗi cung ứng ngày càng tăng. Các doanh nghiệp tư nhân có thể đầu tư vào các trung tâm logistics, kho bãi thông minh, và cung cấp các dịch vụ giá trị gia tăng để tối ưu hóa hiệu quả vận hành.

Đầu tư vào du lịch tàu biển: Với vịnh Hạ Long là Di sản Thế giới, Quảng Ninh có tiềm năng trở thành trung tâm du lịch tàu biển quốc tế. Các doanh nghiệp có thể đầu tư vào bến du thuyền, cảng khách quốc tế, và các dịch vụ hậu cần du lịch để khai thác nguồn khách du lịch dồi dào.

Phát triển công nghệ và dịch vụ hàng hải: Các doanh nghiệp có thể tham gia vào lĩnh vực cảng thông minh (smart port), ứng dụng công nghệ số vào quản lý và khai thác cảng, cũng như cung cấp các dịch vụ chuyên sâu như sửa chữa tàu biển, bảo hiểm hàng hải.

Theo TS Lê Quang Trung, Phó Tổng giám đốc của Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) nhận định: Quảng Ninh tuy có nhiều tiềm năng và lợi thế, nhưng việc phát triển cảng biển của Quảng Ninh còn nhiều hạn chế, bất cập. Trong đó, cơ cấu hạ tầng cảng biển logistics còn bất hợp lý, hầu hết các bến cảng đều là bến tổng hợp và bến container chiếm số lượng rất ít tại khu vực tỉnh Quảng Ninh. “Chính vì sự bất hợp lí này mà tình trạng thừa, thiếu vẫn diễn ra”

Hiện nay, Quảng Ninh đang khẳng định vị thế trung tâm kinh tế cảng biển của khu vực phía Bắc. Trong tương lai, với các dự án trọng điểm sắp hoàn thành, Quảng Ninh kỳ vọng sẽ gia tăng sức cạnh tranh, thu hút thêm dòng vốn đầu tư lớn, góp phần hiện thực hóa mục tiêu trở thành cực tăng trưởng mới về kinh tế biển của cả nước.