Đến một xã mới của tỉnh Lào Cai sau sáp nhập Yên Bái, thấy chuồng lợn trống không, dân buồn thối ruột, rõ khổ

Thời điểm này, dịch tả lợn châu Phi đang bùng phát mạnh tại xã Quy Mông, tỉnh Lào Cai (Xã Quy Mông được thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 xã: Y Can, Quy Mông và Kiên Thành, thuộc huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái cũ) gây ra thiệt hại nặng nề cho các hộ chăn nuôi. Dịch bệnh đã khiến nhiều gia đình rơi vào cảnh khó khăn khi toàn bộ vốn liếng, công sức đầu tư có nguy cơ mất trắng.

Khu chuồng trại của gia đình ông Hoàng Văn Giang ở thôn Tân Thịnh, xã Quy Mông vừa mới được đầu tư xây dựng kiên cố, với đàn lợn gần 80 con có trọng lượng trung bình gần 30kg/con. Gia đình ông Giang đã đầu tư vào khu chuồng trại này trên 200 triệu đồng.

Đây là lứa lợn đầu tiên, riêng tiền con giống đã hết gần 160 triệu đồng cho 80 con lợn giống. Chưa tính tiền thức ăn chăn nuôi trong hơn một tháng qua, ông vẫn còn nợ tại đại lý cám. Dịch tả lợn châu Phi ập đến đã khiến cho 1/3 đàn lợn của gia đình ông Giang bị chết. Số lợn còn lại, nhiều con cũng đã biểu hiện nhiễm bệnh và ngắc ngoải chờ chết. Nguy cơ mất trắng đàn lợn là rất lớn.

Ông Giang xót xa: “Gia đình tôi mới đầu tư xây dựng chuồng trại, vào lợn được hơn một tháng thôi. Thế nhưng chỉ trong vòng 5-6 ngày, dịch bệnh từ các hộ xung quanh đã lan tới. Nhà tôi cũng đã cố gắng phòng dịch, ngày nào cũng phun khử trùng, rắc vôi bột cẩn thận, nhưng không thể chống lại được”.

Ở cùng thôn với ông Giang, nhà bà Nguyễn Thị Quỳnh cũng đang điêu đứng vì dịch tả lợn Châu Phi. Bao nhiêu năm qua, cuộc sống của gia đình bà chủ yếu trông vào chăn nuôi. Tuy nhiên dịch bệnh ập đến, gia đình không kịp trở tay. Đàn lợn 13 con có trọng lượng bình quân khoảng 1 tạ/1 con đã đến ngày xuất chuồng bỗng dưng đổ bệnh và lăn ra chết.

Đến nay, gia đình bà Quỳnh đã bị tiêu hủy hơn 1,8 tấn lợn. Đau xót hơn là 3 con lợn nái to, có trọng lượng trung bình gần 3 tạ/con cũng nhiễm bệnh chết. Nhà bà đã nuôi lợn từ nhiều năm nay, cứ lợn mẹ đẻ lợn con, nuôi gối hết lứa này đến lứa khác. Vậy mà chỉ một đợt dịch, tất cả đã bị xóa sổ.

“Gia đình tôi đã báo ngay cho chính quyền địa phương, thú y xã cũng đã xuống kiểm tra, xác nhận lợn bị dịch. Những con lợn nái có trọng lượng khủng thậm chí phải đập chuồng mới có thể đưa ra ngoài mang đi tiêu hủy”, bà Quỳnh chia sẻ.

Theo báo cáo của UBND xã Quy Mông, tỉnh Lào Cai, ổ dịch tả lợn Châu Phi đầu tiên được phát hiện vào ngày 8/7/2025 tại hộ ông Bùi Văn Lân, thôn Tân Việt. Ngay sau khi nhận được kết quả xét nghiệm dương tính từ Trung tâm FiveLab vào ngày 9/7, chính quyền xã đã nhận định tình hình vô cùng cấp bách. Đến ngày 10/7, dịch bệnh đã có dấu hiệu lây lan nhanh trong cộng đồng.

Tính đến ngày 25/7/2025, toàn xã có 10/30 thôn xuất hiện ổ dịch; 35 hộ chăn nuôi có lợn mắc bệnh. Tổng số lợn đã tiêu hủy là hơn 250 con, với tổng trọng lượng lên tới gần 13 tấn.

Trước diễn biến phức tạp của dịch tả lợn châu Phi, UBND xã Quy Mông đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên môn như Trạm Dịch vụ hỗ trợ nông nghiệp Trấn Yên, Chi cục Trồng trọt, Bảo vệ thực vật và Chăn nuôi Thú y, Thủy sản tỉnh Lào Cai để triển khai các biện pháp chuyên môn. 20 lít thuốc tiêu độc khử trùng đã được cấp phát, các hộ dân được hướng dẫn phun khử trùng chuồng trại 2 lần/ngày, hạn chế tối đa người ra vào khu vực có dịch.

Bên cạnh những nỗ lực khoanh vùng, dập dịch tại chỗ, xã Quy Mông đã có những đề xuất, kiến nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Sở Tài chính sớm trình UBND tỉnh phương án hỗ trợ kinh phí cho các hộ chăn nuôi bị thiệt hại và kinh phí cho công tác phòng chống dịch. Đồng thời, xã cũng đề nghị các cơ quan chuyên môn của tỉnh tiếp tục cử cán bộ về chỉ đạo kỹ thuật và cấp phát thêm thuốc khử trùng để dập dịch triệt để.

Bà con chăn nuôi ở Quy Mông đau xót khi phải tiêu hủy khối tài sản của gia đình do dịch tả lợn Châu Phi. Ảnh: Hoàng Hữu.

Theo bà Nguyễn Thị Minh Lương, Phó Chủ tịch UBND xã Quy Mông, dịch tả lợn Châu Phi vẫn đang diễn biến phức tạp, để lại những hậu quả nặng nề về kinh tế và tinh thần cho người dân. “Hơn lúc nào hết, người chăn nuôi nơi đây đang rất cần sự chung tay, hỗ trợ từ các cấp, các ngành để vượt qua giai đoạn khó khăn này, để họ có thể sớm ngày gượng dậy, tái đàn và ổn định cuộc sống”, Phó Chủ tịch UBND xã Quy Mông nhấn mạnh.