
Theo UBND xã Bảo Hà, Dự án tu bổ, tôn tạo di tích lịch sử văn hóa đền Hai Cô được huy động từ nguồn thu quản lý di tích, phát triển du lịch của xã, nguồn xã hội hóa và các nguồn vốn hợp pháp khác.
Công trình được triển khai với nhiều hạng mục quan trọng, thiết kế theo mô hình kiến trúc cung đình và dân gian cổ truyền Việt Nam.
Trong đó, đền chính có diện tích 181 m², xây dựng theo kiểu chữ Công, gồm Tiền đường, Trung đường và Hậu cung, mái lợp ngói mũi phục chế, các chi tiết “Lưỡng long chầu nguyệt”, “rồng chầu” được đắp nổi tinh xảo; đền Trình có diện tích 110 m², thiết kế 3 gian, kiểu chữ Nhật, mang kiến trúc mái đao truyền thống.

Bên cạnh đó, dự án còn đầu tư các hạng mục phụ trợ như nhà Ban quản lý; nhà Tả vu – Hữu vu; am hóa vàng hình vuông hai tầng mái và hệ thống nhà công trình phụ hiện đại. Hạ tầng kỹ thuật được xây dựng đồng bộ, gồm san nền, đường giao thông nội bộ, hệ thống cấp thoát nước và điện chiếu sáng.
Đền Hai Cô nằm trong quần thể di tích văn hóa tâm linh của xã Bảo Hà. Việc tu bổ, tôn tạo không chỉ khắc phục tình trạng xuống cấp của di tích mà còn tạo không gian sinh hoạt tín ngưỡng trang nghiêm, đáp ứng nhu cầu chiêm bái của Nhân dân và du khách thập phương.
Dự án dự kiến hoàn thành trong giai đoạn 2025-2026. Đơn vị thi công cam kết tập trung tối đa nguồn lực, bảo đảm yêu cầu kỹ thuật, mỹ thuật, đồng thời giữ gìn tối đa các giá trị nguyên bản của di tích lịch sử.

Theo các nhà nghiên cứu lịch sử khoa học, đền Hai Cô có lịch sử cách đây hơn 100 năm với nhiều lớp trầm tích dân gian lưu truyền về nhân vật được thờ trong đền từ đời này sang đời khác.
Tương truyền, khoảng thế kỷ thứ XIII, khi quân Nguyên – Mông xâm lược nước ta, có hai cô gái cùng với các viên tướng, đội quân nhà Trần lên trấn ải và bảo vệ vùng đất này. Trong một trận chiến đấu với quân giặc, hai cô được giao nhiệm vụ canh gác trên một chòi cao tại Bãi Liềm và đốt lửa báo hiệu khi quân địch tới.
Do thế giặc rất mạnh, chòi canh của hai cô bị quân giặc bao vây tứ phía. Biết không thể thoát khỏi vòng vây và quyết không để rơi vào tay giặc, hai cô đã tự châm lửa đốt chòi canh tự sát. Linh hồn Hai Cô đã nhiều lần hiển linh phù trợ cho quân lính nhà Trần thời bấy giờ đánh thắng nhiều trận chiến. Chính vì vậy, uy danh và sự linh thiêng của Hai Cô được nhiều thế hệ người dân địa phương tôn thờ và lập miếu thờ.
Ngày 28.12.2018, đền Hai Cô được xếp hạng Di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh.
Nguồn: https://laodong.vn/van-hoa-giai-tri/dau-tu-145-ti-dong-thay-ao-moi-den-hai-co-1635396.ldo