Chùa gần 1.000 tuổi được công nhận di tích quốc gia đặc biệt ở Ninh Bình

Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính vừa ký quyết định về việc xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt (đợt 18, năm 2025) đối với 4 di tích, trong đó có di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Chùa Cổ Lễ ở xã Cổ Lễ, tỉnh Ninh Bình.

Ngôi chùa cổ có lịch sử lâu đời, gắn liền với truyền thuyết về Thiền sư Nguyễn Minh Không. Tên “Cổ Lễ” vừa gợi nhắc cội nguồn xưa cũ, vừa là dấu ấn linh thiêng của nền văn hóa tâm linh vùng Đồng bằng Bắc bộ.

Tọa lạc trên một nền đất vuông, rộng gần 10 mẫu Bắc Bộ, chùa Cổ Lễ là công trình văn hóa kiến trúc Phật giáo được xây dựng từ thế kỉ 12, thời vua Lý Thần Tôn để thờ Phật và Đức Thánh Tổ Nguyễn Minh Không.

Trước đây, ngôi chùa kiến trúc bằng gỗ. Trải qua sự phong hóa của mưa nắng và thời gian, ngôi chùa cổ xưa bị xuống cấp nghiêm trọng. Đến năm 1902, Đệ Nhất Sư Tổ Phạm Quang Tuyên về trụ trì chùa và đã cho trùng tu tái thiết lại ngôi chùa theo kiến trúc mới “Nhất Thốc Lâu Đài”.

Tại di tích quốc gia đặc biệt chùa Cổ Lễ nhìn từ xa sẽ thấy tháp Cửu phẩm Liên hoa nổi bật, cao vút giữa trời. Bên trong những dãy nhà, hồ nước, cây cầu… được kết hợp với nhau tạo thành không gian hài hòa, liền mạch.

Tháp Cửu phẩm Liên hoa cao 32m, có 8 mặt, được dựng năm 1927, từ 9 tầng hoa sen liên kết hợp thành, mang ý nghĩa “cửu trùng” là 9 tầng trời. Đế tháp được đặt trên lưng một con rùa lớn, đầu quay vào phía chùa.

Phía bên trong chùa, nằm giữa hồ trước chính điện là Đại Hồng Chung nặng 9 tấn. Chuông được đúc vào năm 1936, cao khoảng 4,2m; đường kính miệng 2,2m. Quá trình đúc chuông thời bấy giờ hoàn toàn bằng thủ công, nên đòi hỏi rất nhiều công sức và sự tỉ mỉ, cẩn thận khi thực hiện.

Bên cạnh đó, các công trình khác như tam quan, chính điện, bảo tháp, nhà tổ… đều mang phong cách uy nghiêm, tinh xảo.

Ngày nay, không chỉ mang giá trị lịch sử – văn hóa, chùa Cổ Lễ còn là nơi gắn bó với đời sống tinh thần của nhân dân Ninh Bình qua bao thế hệ.

Ông Nguyễn Quang Thạo – Bí thư xã Cổ Lễ, tỉnh Ninh Bình cho biết, để bảo tồn di tích quốc gia đặc biệt chùa Cổ Lễ, trong thời gian tới địa phương sẽ kiện toàn ban quản lý di tích; kiểm tra, tu bổ, tôn tạo các hạng mục xuống cấp.

Đồng thời chính quyền địa phương có hướng quản lý, bảo vệ cổ vật, kiến trúc độc đáo ở chùa và tăng cường quảng bá hình ảnh, lịch sử chùa Cổ Lễ.