Siết chặt giá bán nhà ở xã hội giúp người thu nhập thấp dễ dàng tiếp cận

Cải cách thủ tục hành chính để thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội

Tiến sĩ Trần Xuân Lượng – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thị trường Bất động sản Việt Nam – nhận định, nhà ở xã hội là loại hình nhà ở có sự hỗ trợ của Nhà nước dành cho các đối tượng yếu thế, trong đó có người lao động có thu nhập thấp.

Ông Lượng nhấn mạnh: “Nếu để thị trường nhà ở xã hội bị thả nổi giá theo cơ chế thị trường tự do, sẽ dẫn đến mất cân đối cung – cầu. Khi giá vượt ngoài khả năng chi trả của người thu nhập thấp, bản chất của nhà ở xã hội sẽ bị đánh mất.”

Tiến sĩ Lượng chia sẻ, Quốc hội vừa ban hành Nghị quyết số 201/2025 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội. Nghị quyết cho phép thực hiện một số thủ tục hành chính đặc biệt như giao chủ đầu tư, chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời mà không cần tổ chức đấu thầu, nhằm rút ngắn thời gian triển khai các dự án nhà ở xã hội.

Cùng với đó, Chính phủ cũng đã ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể, phân cấp – phân quyền mạnh mẽ cho các địa phương trong việc thực hiện thủ tục đầu tư xây dựng nhà ở xã hội. Những bước cải cách này không chỉ giúp tháo gỡ những “điểm nghẽn” trong thủ tục hành chính mà còn tạo điều kiện để các dự án được triển khai nhanh chóng, đúng tiến độ.

Công khai, minh bạch giá nhà ở xã hội

Luật sư Châu Duy Nguyên – Văn phòng Luật sư An Đăng (Đoàn Luật sư TP.HCM) – phân tích: “Điểm tiến bộ lớn nhất của Nghị định 192/2025 của Chính phủ là quy định bắt buộc kiểm toán chi phí sau khi dự án hoàn thành. Việc này sẽ là căn cứ để so sánh giữa giá bán/giá thuê mua và chi phí thực tế. Nếu có chênh lệch bất hợp lý, chủ đầu tư sẽ phải hoàn trả phần chênh lệch cho người mua hoặc không được thu thêm nếu giá thực cao hơn. Đây là cơ chế bảo vệ người mua nhà khỏi các “chiêu trò” lợi dụng giá tạm tính để trục lợi.”

Luật sư Nguyên nhấn mạnh: “Người lao động sẽ được đảm bảo chỉ trả đúng giá trị thực của căn hộ, không phải lo bị móc túi bởi chi phí ảo hay giá đội vọt. Một điểm then chốt khác trong Nghị định 192/2025 là quy định chủ đầu tư không được thu quá 95% giá trị căn hộ trước khi bàn giao sổ hồng. Đây là cơ chế bảo vệ quyền lợi thiết thực cho người mua.”

Để nhà ở xã hội thực sự “xã hội”, Luật sư Châu Duy Nguyên đề xuất, phải lập cơ sở dữ liệu định mức chi phí đầu tư chuẩn, làm cơ sở để đối chiếu hồ sơ giá do chủ đầu tư lập. Ngoài ra, cũng cần thành lập ban giám sát độc lập để kiểm tra, giám sát chất lượng công trình dự án nhà ở xã hội. Đồng thời, thiết lập đường dây phản ánh để người dân giám sát việc phân phối nhà ở xã hội, tránh hiện tượng “bán suất”, sai đối tượng.

Bên cạnh đó, xây dựng khung trần giá nhà ở xã hội gắn với thu nhập bình quân vùng. Việc này không chỉ giúp định hướng đúng đối tượng thụ hưởng mà còn đảm bảo giá nhà phù hợp với khả năng chi trả thực tế của người lao động.