Trường giáo dưỡng trẻ vi phạm pháp luật và thế giới bên trong

Tại trường giáo dưỡng số 2 (Ninh Bình), những trẻ em từ 12 đến dưới 18 tuổi có hành vi vi phạm pháp luật sẽ có quãng thời gian từ 12-24 tháng được học hành, tu dưỡng, tìm lại con đường đúng đắn trước ngưỡng cửa trưởng thành.

Trao đổi với phóng viên Lao Động, Trung tá Mai Đại Dương cho biết, trường hiện có 197 học sinh, trong đó 97 học sinh đang theo học các lớp văn hóa từ lớp 1 đến lớp 9. Học sinh được xếp lớp học dựa theo hồ sơ, học bạ, trình độ học vấn từ ngay khi vào trường.

Trao đổi về những hành vi vi phạm pháp luật của 197 học sinh tại trường giáo dưỡng số 2, Trung tá Mai Đại Dương nói, “đối với trẻ ở trường giáo dưỡng, chỉ không có hành vi… tham nhũng. Còn những hành vi như giết người, tổ chức và sử dụng ma túy, gây rối trật tự công cộng… đều có”.

Trường giáo dưỡng số 2 trực thuộc C10 – Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng của Bộ Công an. Trường tiếp nhận giáo dục, cảm hóa những học sinh có hành vi vi phạm pháp luật ở các tỉnh từ Hà Tĩnh, Nghệ An, Thanh Hóa, đến Hà Nội và các tỉnh miền núi phía Bắc.

Trò chuyện với phóng viên Lao Động, Thượng tá Nguyễn Tiến Dũng – Phó hiệu trưởng trường giáo dưỡng số 2 nói, điều khiến anh và các cán bộ, giáo viên ở đây trăn trở, nặng lòng nhất, là tỉ lệ trẻ hóa của trẻ vị thành niên có hành vi vi phạm pháp luật.

Trong đó, những câu chuyện về những đứa trẻ sớm sa đà nghiện game, cờ bạc mạng, đua xe, tổ chức sử dụng ma túy, và những vụ giết người – khi trẻ chưa có đủ nhận thức – khiến các cán bộ, giáo viên ở đây trăn trở, suy nghĩ.

Xét theo mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm pháp luật, học sinh trường giáo dưỡng số 2 sẽ được xếp thời gian học tại đây từ 6-12 tháng, nhiều nhất là 24 tháng.

Tiếp xúc với phóng viên, những đứa trẻ kể lại quá khứ sai lầm, những vấp ngã đã trải qua với gương mặt cúi thấp. Những đứa trẻ né tránh ánh nhìn của phóng viên, và lặng đi khi nghe chất vấn: “Tại sao con lại làm như thế?”.

Hầu hết những đứa trẻ vào trường giáo dưỡng đều lớn lên trong gia đình khuyết thiếu, không đủ đầy.

Lê Minh Quang (tên nhân vật đã được thay đổi) sinh năm 2009 ở Hà Nội, vào trường năm 2024, khi tham gia đua xe gây tai nạn chết người.

Quang kể lại quãng thời gian hoảng loạn, sợ hãi, nhìn cảnh mẹ khóc – tất tả đi vay tiền để bồi thường cho gia đình nạn nhân. Đến bây giờ, Quang vẫn ám ảnh. Bố mất sớm, khi Quang mới 8 tuổi. Một mình mẹ bán hàng nuôi hai anh em. Quang sớm chán chường học tập, cùng nhóm bạn tụ tập, đua xe, bỏ học.

Quang nói: “Khi vào đây, con được các thầy cô dạy về trách nhiệm với cuộc sống, với người thân, với gia đình. Con đã khóc khi nhìn thấy sự đau khổ của mẹ. Con biết mình đã sai, giờ chỉ mong khi ra trường, có thể giúp đỡ được mẹ…”.

Trường giáo dưỡng số 2 dạy văn hóa, dạy nghề cho trẻ, định hướng con đường cho các em sau khi rời khỏi đây.

Một số hình ảnh phóng viên ghi lại ở trường giáo dưỡng số 2 trong những ngày cuối năm, khi Tết Nguyên đán đã cận kề.

Phía sau cánh cổng khép kín của trường giáo dưỡng, những đứa trẻ từng lạc lối đang từng ngày học cách sửa sai và trưởng thành. Từ lớp học, thư viện đến những bữa cơm giản dị, mỗi hoạt động thường nhật đều góp phần thắp lên hy vọng về một con đường trở lại, nơi các em có thể bắt đầu lại cuộc sống bằng những điều tốt đẹp hơn.