Bài học từ vụ thu lại tiền dạy thêm giờ của giáo viên ở Lào Cai

Ngay sau khi Báo Lao Động phản ánh việc “thu lại tiền thêm giờ” của giáo viên Trường Mầm non An Bình (xã Đông Cuông, tỉnh Lào Cai), Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai đã lập tức chỉ đạo kiểm tra, Sở Giáo dục và Đào tạo cùng Công an tỉnh nhanh chóng vào cuộc.

Chỉ trong vòng ít ngày, những sai phạm được bóc tách, hồ sơ khống bị phát hiện, và các cá nhân vi phạm gồm Hiệu trưởng và kế toán bị khởi tố về hành vi “lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.

Cách xử lý nhanh, thẳng và minh bạch ấy của chính quyền địa phương tỉnh Lào Cai chính là yếu tố quan trọng giúp củng cố lại niềm tin – không chỉ của đội ngũ giáo viên mà của cả xã hội, về môi trường giáo dục, về sự nghiêm minh của pháp luật và tinh thần “không có vùng cấm” trong xử lý vi phạm công vụ.

Sự việc này cũng cho thấy vai trò của báo chí và công dân trong cơ chế giám sát xã hội ngày càng được phát huy. Nếu không có những tiếng nói dũng cảm của giáo viên và sự lên tiếng đúng lúc của cơ quan báo chí, đặc biệt là Báo Lao Động, nhiều khả năng sai phạm sẽ không được xử lý nhanh chóng như đã thấy.

Việc Hiệu trưởng và kế toán Trường Mầm non An Bình bị khởi tố về hành vi “lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” còn là bài học cho các nhà trường về quản lý tài chính.

Việc Hiệu trưởng và kế toán nhà trường “bắt tay” nhau, trong gần 3 năm để hoàn thiện hồ sơ chứng từ làm thêm giờ khống, từ đó rút khoản tiền chênh lệch để chi tiêu trái quy định, gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước với số tiền 580 triệu đồng – như kết luận của cơ quan chức năng – cho thấy một kẽ hở trong hệ thống, thiếu công cụ giám sát hiệu quả đối với tài chính trường học.

Vì vậy, cùng với việc xử lý cá nhân sai phạm, ngành giáo dục cần rút kinh nghiệm sâu sắc: siết chặt quy trình duyệt chi, công khai bảng lương – phụ cấp, và tăng cường kiểm tra chéo giữa các cấp quản lý.

Một bài học lớn khác là về sự liêm chính trong công vụ. Trong môi trường giáo dục, nơi hằng ngày dạy trẻ em về sự trung thực, đạo đức của người thầy càng cần được soi chiếu nghiêm ngặt.

Chỉ một hành vi gian dối của người đứng đầu có thể khiến cả tập thể bị tổn thương, làm mờ đi hình ảnh người giáo viên tận tụy.

“Liêm chính công vụ” không chỉ là khẩu hiệu hay lời tự nhắc nhở, mà cần được thể chế hóa bằng các cơ chế kiểm tra, báo cáo độc lập và công khai tài chính định kỳ.

Vụ việc ở Trường Mầm non An Bình kết thúc bằng lệnh khởi tố, nhưng cũng mở ra một khởi đầu mới trong việc làm trong sạch môi trường giáo dục cơ sở, góp phần củng cố niềm tin của giáo viên, phụ huynh và xã hội vào nền giáo dục.