Dân lo mất rừng, mất nguồn nước vì doanh nghiệp khai thác đá ở Lào Cai

Người dân lo ngại mất rừng xanh, cạn kiệt nguồn nước

Thời gian gần đây, trên mạng xã hội lan truyền thông tin người dân thôn Khau Dự, xã Mường Lai phản đối hoạt động khai thác đá của Công ty TNHH khai thác và chế biến đá Việt Long (Công ty Việt Long), tại mỏ đá Liễu Đô 2.

Theo tìm hiểu, trung tuần tháng 8, Công ty Việt Long tiến hành mở đường lên điểm khai thác tại mỏ đá Liễu Đô 2, xã Lục Yên, tiếp giáp với thôn Khau Dự, xã Mường Lai.

Người dân trong thôn khi biết tin đã cùng nhau lên công ty yêu cầu dừng khai thác do lo ngại mất đi màu xanh của rừng, nguồn nước bị cạn kiệt, nguy cơ sạt lở, lũ quét.

Nhiều ngày đầu tháng 9, có mặt tại khu vực thôn Cốc Bó, xã Lục Yên, phóng viên ghi nhận khu vực này tập trung nhiều doanh nghiệp khai thác đá hoa trắng như: Công ty TNHH sản xuất và thương mại Chân Thiện Mỹ – khai thác mỏ đá Làng Lạnh II, Công ty cổ phần khoáng sản thương mại Đại Phát – khai thác mỏ đá Tường Phú…

Trong đó, khu vực người dân phản ánh nằm trên đỉnh núi cao, một mặt tiếp giáp với thôn Khau Dự, xã Mường Lai, có dấu hiệu đá lăn xuống dưới chân núi.

Ngày 9.9, trao đổi với Báo Lao Động, ông Nông Văn Bền (trưởng thôn Khau Dự) cho biết, Công ty Việt Long khai thác tại mỏ đá Liễu Đô 2, thôn Cốc Bó, xã Lục Yên, nhưng một phần phạm vi mỏ ở xã Mường Lai.

Ông Bền kể, năm 2018, doanh nghiệp bắt đầu vào khai thác, người dân đã phản đối do lo ngại mất đi màu xanh của rừng, nguồn nước cạn kiệt. Trong quá trình khai thác, tiếng ồn, đất đá lăn gây ảnh hưởng đến cuộc sống người dân.

Qua nhiều buổi đối thoại, đơn vị này đã cam kết dừng khai thác tại đỉnh núi Liễu Đô 2, mặt tiếp giáp với thôn Khau Dự. Do đó, bà con đề nghị doanh nghiệp thực hiện theo đúng cam kết đã hứa trước đó.

Ông Bền nhấn mạnh, người dân chỉ cần cuộc sống bình yên, ổn định, có màu xanh của rừng, nguồn nước sạch. Đặc biệt, vị trí khai thác nằm tại đầu nguồn, thôn Khau Dự nằm điểm thấp dễ ngập úng, giờ khai thác cắt tầng dễ gây nguy cơ sạt lở, ngập úng.

Do vậy, nếu công ty cố tình vẫn khai thác trên đỉnh núi mặt tiếp giáp với thôn Khau Dự, bà con sẽ tiếp tục phản đối.

Chưa thống nhất được phương án

Liên quan đến vấn đề này, ông Dư Mạnh Cường – Chủ tịch UBND xã Mường Lai cho biết, ngay khi nắm bắt thông tin, chính quyền địa phương đã đề nghị phía công ty tạm dừng khai thác tại khu vực trên để tìm phương án thống nhất giữa các bên.

Tại buổi làm việc giữa chính quyền địa phương, Công ty Việt Long và người dân thôn Khau Dự những ngày qua, xác định, đơn vị này được cấp phép khai thác tại mỏ đá Liễu Đô 2, thôn Cốc Bó, xã Lục Yên từ năm 2011. Trong đó có một phần phạm vi mỏ tại thôn Khau Dự, xã Mường Lai.

Chủ tịch xã Mường Lai cho biết, người dân đang bị hiểu lầm do biên bản năm 2018 ký kết chỉ là “tạm thời dừng khai thác”, chứ không phải “dừng hoàn toàn”.

Trong khi đó, ông Lương Văn Phin – Giám đốc Công ty TNHH khai thác và chế biến đá Việt Long nói rằng – đơn vị đã tạm dừng, không khai thác đỉnh núi và khu vực tiếp giáp thôn Khau Dự từ năm 2018 để điều chỉnh dự án.

Đến tháng 6.2025, cơ quan chức năng có kết quả thẩm định báo cáo nghiên cứu tính khả thi điều chỉnh dự án; kết quả thẩm định thiết kế bản vẽ thi công điều chỉnh khai thác đá hoa khu vực Liễu Đô 2.

Tháng 8.2025, khi đầy đủ thủ tục, đơn vị mới tiến hành khai thác tại 4 moong theo diện tích được Bộ Nông nghiệp và Môi trường cấp giấy phép khai thác khoáng sản cũng hồ sơ thiết kế điều chỉnh đã được cơ quan thẩm định.

Chủ tịch UBND xã Mường Lai cho biết thêm, địa phương đã lập đoàn kiểm tra cùng với người dân trực tiếp đến khu vực khai thác giáp thôn Khau Dự. Tại đây, các bên xác định công ty đang khai thác trong phạm vi mỏ, đảm bảo về hành lang an toàn mỏ.

Tuy nhiên, do lo ngại tình hình phức tạp hơn nên UBND xã đã báo cáo cấp trên để chờ ý kiến chỉ đạo.