Từ đất bỏ hoang đến cánh đồng liên kết kiểu mẫu tại Thái Bình

Ghi nhớ lời dạy của Bác Hồ kính yêu: “Việc gì có lợi cho dân thì hết sức làm…”, trong những năm qua, Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp (HTXDVNN) An Ninh (huyện Quỳnh Phụ) đã mạnh dạn khai hoang, phục hóa để bàn giao lại cho nông dân canh tác, đồng thời, tích cực tuyên truyền hộ thành viên đầu tư máy móc, tham gia liên kết sản xuất do HTX tổ chức và điều hành; từ đó mang lại sự đổi thay vượt bậc trong nông nghiệp.

An Ninh là xã có diện tích canh tác lớn. Dù được tiếp nhận một số dự án đã thực hiện công tác giải phóng mặt bằng, xong hiện nay, toàn xã vẫn còn trên 300 ha đất nông nghiệp. Đây cũng là địa phương có cụm công nghiệp Quý Ninh, có chợ Lầy truyền thống và thương mại dịch vụ rất phát triển. Do vậy, lao động chuyển dịch sang làm công nghiệp – thương mại dịch vụ là chủ yếu.

Để giải bài toán về tình trạng thiếu lao động và nhằm khai thác hiệu quả quỹ đất, dưới sự lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền địa phương, cán bộ HTX đã mạnh dạn góp vốn mua máy làm đất, máy cấy… để vệ sinh đồng ruộng, khôi phục và tổ chức sản xuất ở vụ đầu, từ vụ thứ 2, bàn giao lại cho các cá nhân tích cực.

Từ năm 2022 đến vụ xuân năm 2023, cán bộ HTXDVNN An Ninh đã phục hóa, bàn giao lại cho hộ nông dân trên 20 ha, tạo động lực cho một số cá nhân có điều kiện, mạnh dạn thuê, mượn, tích tụ ruộng đất đầu tư máy móc để sản xuất quy mô lớn. Đến nay, toàn xã có 21 hộ thuê mượn tích tụ ruộng đất từ 2 ha trở lên, tổng diện tích thuê mượn gần 140ha, toàn xã không còn diện tích bỏ hoang.

Những năm gần đây, sản xuất nông nghiệp địa phương có những bước phát triển: năng suất, chất lượng tăng, giúp thu nhập của nông dân cao hơn…. Tuy nhiên, hầu hết vẫn đang sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, việc liên kết giữa nông dân với doanh nghiệp chưa thực hiện được.

Trong khi đó, hiện nay trong nông nghiệp, liên kết là rất cần thiết. Liên kết nhằm phân bổ hài hòa cả lợi ích và rủi ro giữa những người tham gia, để các tác nhân cùng nhau phát triển. Liên kết trong sản xuất nông nghiệp, càng quan trọng hơn khi đảm bảo đầu ra của nông sản, nhất là giảm tối đa khâu trung gian để hạ giá thành sản xuất.

Nhận thức rõ điều đó, HTX đã vận động các hộ thành viên tham gia liên kết thành vùng lớn, “mua chung – bán chung” hài hòa lợi ích các bên. HTX với vai trò là chủ trì liên kết, hộ thành viên tham gia liên kết, ủy quyền cho HTX đàm phán ký kết hợp đồng các chi phí đầu vào như: Máy làm đất, phân bón, máy cấy, phun thuốc BVTV, máy gặt… Cách làm này đã giảm giá thành chi phí đầu vào và giải quyết được tình trạng thiếu lao động. Liên kết có ký kết với công ty, HTXDVNN cũng đã bao tiêu được một phần nông sản cho hộ thành viên “bán chung” hạn chế tư thương ép giá, tạo động lực để hộ thành viên tích cực sản xuất.

HTX tổ chức lựa chọn cánh đồng có đủ điều kiện để quy vùng liên kết sản xuất. Căn cứ vào đặc điểm đồng đất từng vùng, lựa chọn giống lúa phù hợp. Xây dựng chi tiết kế hoạch sản xuất từng vụ; thời vụ gieo trồng thống nhất toàn vùng liên kết, cùng giống lúa, cùng thời vụ, áp dụng đồng bộ quy trình canh tác, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh…

Bên cạnh đó, tổ chức, sắp xếp, điều hành các loại máy: Máy làm đất, máy cấy, máy trừ sâu, máy thu hoạch trong các vùng liên kết sản xuất. HTX là chủ trì liên kết, hộ thành viên tham gia vùng liên kết ủy quyền cho HTX đứng ra đàm phán, ký hợp đồng với công ty, doanh nghiệp, chủ máy về các chi phí đầu vào và giá nông sản sau thu hoạch.

HTX cũng tổ chức cung ứng vật tư nông nghiệp tới từng cánh đồng, theo phương thức trả chậm cho nông dân, tổ chức thu hoạch đúng thời điểm theo tiêu chuẩn của từng loại giống lúa, theo kế hoạch thu mua nông sản của doanh nghiệp liên kết.

Với cách làm này, nông dân xã An Ninh rất phấn khởi, rất tin tưởng và đến nay, HTX đã xây dựng được 3 vùng liên kết sản xuất sản xuất với diện tích trên 70 ha sản xuất lúa, xây dựng thương hiệu gạo Làng Giành, duy trì tốt cửa hàng bán và giới thiệu nông sản – sản phẩm OCOP phục vụ sản phẩm sạch, an toàn cho nhân dân địa phương.

Vẫn những thửa ruộng xưa, vẫn những người nông dân ấy, nhưng nhờ có cách làm sáng tạo, mạnh dạn, hiệu quả của HTXDVNN mà tư duy sản xuất của người dân đã đổi thay rõ nét. Liên kết để cùng phát triển đã trở thành tất yếu trong mỗi vụ sản xuất của nông nghiệp An Ninh.