Lý giải việc Lầu Ngũ Phụng ở Huế nhanh xuống cấp, bạc màu

Do thời tiết khắc nghiệt?

Sau phản ánh của Báo Lao Động về việc “Lầu Ngũ Phụng xuống cấp sau 4 năm trùng tu mà không được bảo dưỡng hàng năm”, lãnh đạo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế (Trung tâm) đã có lý giải về nguyên nhân công trình xuống cấp.

Theo ông Phan Văn Tuấn – Phó Giám đốc Trung tâm, thời điểm khởi công trùng tu công trình này, ông Phan Thanh Hải đang giữ chức Giám đốc Trung tâm. Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng là đơn vị thực hiện trùng tu cả hai giai đoạn, với tổng mức đầu tư hơn 80 tỉ đồng.

Ông Tuấn cho biết, công trình được đầu tư nhiều thời gian cho việc trùng tu phần sơn son thếp vàng cũng như hạ tầng kỹ thuật.

Trước câu hỏi vì sao công trình đã xuống cấp, bạc màu chỉ sau một thời gian ngắn hoàn thành trùng tu, ông Tuấn cho rằng nguyên nhân chính là do thời tiết khắc nghiệt của Huế ảnh hưởng đến chất lượng công trình.

“Chúng tôi đã cố gắng trùng tu công trình đúng theo thiết kế. Thế nhưng, khí hậu Huế quá khắc nghiệt khiến công trình nhanh chóng xuống cấp, bạc màu. Sau khi nhận được phản ánh của Báo Lao Động, chúng tôi sẽ lập đoàn chuyên gia để khảo sát, đánh giá lại hiện trạng, từ đó đưa ra phương án phù hợp nhất nhằm tu bổ công trình”, ông Tuấn thông tin.

Đừng đổ lỗi cho thời tiết

Trao đổi với phóng viên Báo Lao Động, ông Phan Văn Tuấn (xã Sơn Đồng, huyện Hoài Đức, Hà Nội) – thợ thủ công gia truyền lâu năm chuyên về sơn son thếp vàng – cho biết, từ những hình ảnh mà Báo Lao Động phản ánh, cá nhân ông cho rằng nguyên nhân khiến công trình lầu Ngũ Phụng nhanh chóng xuống cấp, bạc màu có thể xuất phát từ hai yếu tố: Sử dụng chất liệu không đảm bảo và quy trình trùng tu không đúng kỹ thuật.

“Thường thì các phần sơn son thếp vàng nếu thực hiện đúng quy trình, đúng chất liệu thì phải sau khoảng 10 năm mới bắt đầu có dấu hiệu bạc màu. Vì vậy, nếu có phương án tu bổ công trình này, cần phải đánh giá, kiểm tra lại cả quy trình thi công lẫn chất liệu đã sử dụng”, ông Tuấn nói.

Còn TS Trần Đức Anh Sơn – nguyên Giám đốc Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế, chuyên gia nghiên cứu về văn hóa và di tích Huế – nhận định, qua những hình ảnh mà Báo Lao Động phản ánh, ông cảm thấy rất ngạc nhiên khi công trình này xuống cấp quá nhanh.

Theo ông Sơn, quá trình trùng tu di tích thường phải trải qua nhiều bước, nhiều công đoạn nghiêm ngặt nhằm bảo tồn dáng vẻ, màu sắc và kéo dài tuổi thọ của công trình lâu nhất có thể.

Ngọ Môn được xây dựng từ thời vua Minh Mạng (năm 1833), đã trải qua nhiều lần trùng tu. Dựa trên hình ảnh tư liệu và sử liệu còn lưu giữ, ông Sơn cho biết, chưa từng thấy lần trùng tu nào mà tuổi thọ và màu sắc của công trình lại xuống cấp nhanh như lần này.

Ông Sơn thông tin thêm, đợt trùng tu lầu Ngũ Phụng gần đây nhất trước đó diễn ra vào giai đoạn 1990 – 1991. Khi đó, nhóm thợ do PGS Đỗ Kỳ Hoàng – nguyên Hiệu phó Trường Đại học Nghệ thuật Huế, chuyên gia về sơn mài thực hiện.

Mãi đến năm 2012, một đợt trùng tu mới mới được bắt đầu. Tư liệu hình ảnh cho thấy, dù kết cấu gỗ có dấu hiệu xuống cấp, nhưng phần sơn son thếp vàng vẫn giữ được màu sắc cơ bản gần như nguyên vẹn. Tuy nhiên, ở đợt trùng tu gần đây nhất, dù công trình được đầu tư nhiều về kinh phí và thời gian, nhưng chỉ sau 4 năm, tình trạng xuống cấp đã xảy ra rõ rệt.

Theo ông Sơn, nguyên nhân có thể đến từ quy trình trùng tu chưa đảm bảo, kỹ thuật thi công không đúng, vật liệu không phù hợp hoặc việc đầu tư không thực hiện đúng quy định chuyên môn.

“Những hình ảnh tư liệu cho thấy công trình này đã tồn tại hàng trăm năm, trải qua thiên tai, thời tiết khắc nghiệt và cả chiến tranh nhưng vẫn giữ được màu sắc sơn son thếp vàng khá nguyên vẹn. Vậy mà lần này, mất gần 10 năm để trùng tu trong điều kiện thuận lợi, công trình lại nhanh chóng xuống cấp, bạc màu và nếu cho rằng nguyên nhân là do thời tiết thì cá nhân tôi hoàn toàn không đồng tình với cách lý giải đó” – ông Sơn nhấn mạnh.