Nông dân ở Tân Châu – Tây Ninh mất đất: Bao giờ chính sách… vi hành?

Tỉnh có lý của tỉnh. Nông dân có lý của nông dân. Tất nhiên, nông dân như ông hoặc những người khác lâm cảnh tương tự, dao nắm đằng… lưỡi là chắc rồi. Đau nhưng ráng chờ, bởi họ là nông dân, ngửa mặt là trời, cúi xuống là đất, biết kêu ai? Chờ là bởi nuôi phập phồng niềm tin và mong người có quyền và trách nhiệm nhìn thấy đó là mồ hôi nước mắt cả đời họ.

Nhà nước không quay lưng với nông dân. Đến thời điểm này, câu chuyện giá trị nông nghiệp đã định hình Việt Nam trên bản đồ thế giới, nên nhà nước thấy rõ chủ thể nông nghiệp là nông dân chính là đại diện cho giá trị đó. Vì thế mới có chuyện giải tỏa ách tắc chính sách. Đó cũng chính là một trong những cơ sở để ông Huy và bao người khác tin rằng, sẽ có chỗ phân minh ai đúng ai sai, đâu là điều hay lẽ phải, làm thế nào để pháp luật được tôn trọng và thực thi nghiêm túc, để chính sách nhà nước và quyền lợi nông dân không phải là kẻ trên trời người dưới đất.

Tại Hội nghị trực tuyến Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đối thoại với nông dân vào ngày 31/12/2024, ông Võ Quan Huy ôm bức xúc trên đăng đàn kiến nghị với Thủ tướng, rằng: Nông dân mong Thủ tướng “vi hành” nông, lâm trường để thấy chuyện nhức nhối! Ông nói: “Thủ tướng sẽ nghe tâm tư của người nông dân đang sản xuất tại các vùng đất này để thấy được chuyện nhức nhối. Từ đó, có thể đưa ra những chủ trương, quyết sách giúp bà con yên tâm sản xuất”.

Nhìn nhận đây là vấn đề phức tạp, tại hội nghị đó, Thủ tướng chỉ đạo: “Thực tế việc sử dụng khai thác đất nông, lâm trường đang rất lãng phí. Tôi giao luôn cho Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ NN&PTNT; trong đó Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì, khảo sát, báo cáo lại nguồn đất đai này một cách nghiêm túc… Phải có quyết sách rất mạnh mới khai thác được nguồn đất đai này hiệu quả”.

Cũng tại đây, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Đỗ Đức Duy (hiện nay là Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp – Môi trường), phát biểu rằng khơi thông nguồn lực đất đai, bảo vệ môi trường, chủ động phòng chống thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững nông nghiệp, nông dân, nông thôn, góp phần tích cực vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước luôn là chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước.

Gọn lại, là quyết sách để khơi thông nguồn lực từ đất.

Từ đó đến giờ, ông Huy cũng như bao người tiếp tục kêu cứu và ngóng cổ chờ “trung ương vi hành” xuống để gặp… khơi thông.

Thủ tướng trăm công ngàn việc. Bộ trưởng cũng ngập trong chuyện nhỏ chuyện to.

Có quá nhiều bài học từ thực tiễn của đất mà hậu quả để lại rất đau lòng, và khi giải quyết xong, là những cái giật mình chua xót lẫn tự thán: Lẽ ra chúng ta phải lắng nghe và giải quyết nhanh, thấu đáo.

Nhưng, dây kinh nghiệm càng rút càng dài.

Và những người như ông Huy, chưa nguôi hy vọng, một ngày gần nhất sẽ được gặp “Thủ tướng vi hành” xuống tận ruộng để thấy tâm tư nghẹn thắt của họ. Một chính sách đúng đắn và nhân văn, kịp thời chính là bệ đỡ cho niềm tin từ nhân dân, chứ không phải là thua đủ với họ. Lẽ công bằng là thước đo giá trị từ người cầm quyền mà người dân luôn đưa lên bàn phán xét.

Chưa hết, nó sẽ giải phóng hết ách tắc tồn đọng của chính sách lỗi thời khi thực tế thay đổi, và từ đó sẽ tạo động lực để khai phóng tiềm năng, tạo ra giá trị từ ruộng đồng, khiến nông dân yên tâm sản xuất, thấy mình được bảo vệ từ nhà nước, dốc sức mình làm ra sản phẩm tốt hơn, giá trị cao hơn để thay đổi đời họ và đóng góp nhiều hơn, hiệu quả hơn cho cộng đồng. Xét ở lẽ xa hơn nữa, nó không tạo ra những bất ổn xã hội từ đất vốn nảy sinh từ quyền lợi nông dân bị tước đoạt, khiến họ phải đấu tranh.

Dân gian có câu: “Nói phải củ cải cũng nghe”, chứ không phải là cứ đòi này nọ, cãi chày cãi cối. Chuyện của ông Huy ở Tân Đông nhận sang nhượng, phủ xanh một vùng đất cực lớn nơi xa xôi, khắc nghiệt, thiên hạ đều biết. Người làm nông nghiệp xanh danh tiếng như ông, hẳn chẳng đặng đừng mới dính vô những kêu cứu nhức đầu nhức óc; cũng không rảnh thời gian để tâm tư này nọ về chính sách với quốc gia, chưa nói sẽ mệt mỏi vô cùng nếu buộc phải “đáo tụng đình”. Nếu không có nỗi ưu tư cá nhân lẫn cái nhìn rộng lớn về “bóng ma” vô cảm lẫn nghịch lí của chính sách đang hủy diệt giá trị đất đai, mà đối tượng tổn thương nặng nhất chính là nông dân, thì không dại gì ông lên tiếng.

Đây là gì nếu không phải là nỗi đau và tấm lòng của một nông dân có hiểu biết đang bị chính sách làm “bay màu” giá trị của mình và đất, bởi ông nói đi nói lại rằng khơi thông nguồn lực để tạo giá trị đất, là điều nông dân như tôi cần nhất!

Và đó có lẽ không chỉ là tiếng nói của riêng ông, khi bao người như ông cần có chỗ cao hơn, đứng ra lắng nghe để họ giãi bày và nhận phán quyết ‘tâm phục khẩu phục’, để quyền lực không xa cách tấm lòng.

Nông dân thất bát mùa màng do dính địch họa thiên tai, chỉ biết than trời thương xót. Những bức xúc như bị chèn ép theo như suy nghĩ của ông Huy, giờ chỉ mong nếu chung cuộc thì không ôm hai từ: bẽ bàng!