Những năm qua, tình hình sản xuất nông nghiệp gặp nhiều khó khăn, không ít nông dân ở tỉnh Nam Định, Thái Bình bỏ ruộng hoang.
Theo số liệu của Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NNPTNT) huyện Trực Ninh (tỉnh Nam Định), toàn huyện hiện có 6.400ha đất nông nghiệp. Một vài năm gần đây, tình trạng người dân bỏ ruộng diễn ra tại nhiều xã, nhất là ở những khu vực nằm sát các khu đô thị, vùng trũng.
Năm 2024, diện tích đất nông nghiệp bị bỏ hoang ở huyện Trực Ninh là 306ha. Bên cạnh việc canh tác của người dân gặp khó khăn do thiên tai, chuột cắn phá, ngập úng… còn do điều kiện canh tác manh mún, nhỏ lẻ, lạc hậu, dẫn đến hiệu quả kinh tế thấp, người dân không mặn mà với đồng ruộng.
Gia đình anh Mai Văn Chiến ở xã Trung Đông, huyện Trực Ninh có 3 sào ruộng nhưng chỉ còn cấy một vụ, anh Chiến tính nhẩm: “Tổng chi phí tiền cày, bừa đến giống, phân bón, thuốc trừ sâu, tiền thuê cấy, gặt đối với 1 sào lúa ước tính khoảng tiền triệu, trong khi năng suất nhà tôi chỉ đạt 300kg/sào/vụ. Trừ các khoản chi phí, thu nhập từ cây lúa quá thấp nên người dân chúng tôi không còn thiết tha với đồng ruộng”.
Ông Phạm Quang Minh – Trưởng phòng NNPTNT huyện Trực Ninh cho biết, ở huyện Trực Ninh, nông dân bỏ ruộng là do một số diện tích thuộc chân ruộng trũng hay bị ngập úng vào mùa mưa, chi phí đầu tư sản xuất cao, trong khi giá trị lợi nhuận thấp. Bên cạnh đó, còn khan hiếm nguồn nhân lực tham gia sản xuất nông nghiệp vì đa phần những người trẻ lựa chọn đi làm công ty để có nguồn thu nhập ổn định, người gắn bó với đồng ruộng lại là lao động trung tuổi.
Trưởng phòng NNPTNT huyện Trực Ninh thông tin thêm, để nông dân gắn bó với đồng ruộng, làm giàu trên chính mảnh đất của mình, huyện đã khuyến khích tích tụ, tập trung ruộng đất, liên kết sản xuất, phát triển sản phẩm OCOP huyện Trực Ninh, giai đoạn 2020 – 2025. Qua chương trình đã có những kết quả nổi bật, một số vùng sản xuất hàng hóa tập trung, mô hình tích tụ ruộng đất, liên kết sản xuất điển hình được hình thành. Đồng thời, giúp diện tích ruộng bỏ hoang được cải thiện, diện tích năm 2020 là 417ha, đến năm 2024 giảm còn 306ha.
Không chỉ ở tỉnh Nam Định, tại tỉnh Thái Bình, nhiều năm nay, giá muối xuống thấp nên diêm dân ở xã Thuỵ Hải (huyện Thái Thụy) để hàng chục ha ruộng muối bị bỏ hoang, kiếm công việc khác.
Ông Vũ Văn Nhiên (thôn Tam Đồng, xã Thụy Hải, huyện Thái Thụy) cho hay: “Ngày trước làm nghề muối còn đủ ăn, nhưng vài năm gần đây giá muối xuống quá thấp, người dân thu nhập được mấy chục nghìn/ngày, rồi ngày mưa lại không làm được nên nhiều người trẻ đã bỏ nghề. Chỉ còn những người già như chúng tôi không làm gì được khác mới bám trụ với nghề này”.
Theo người dân làm muối ở đây, xã Thụy Hải chỉ còn vài chục hộ dân sản xuất muối cầm chừng. Diện tích làm muối theo quy hoạch của Chính phủ là 50ha, nhưng thực tế gần như để hoang.
“Nguyên nhân dẫn đến việc người dân bỏ nghề là do giá muối những năm qua giảm mạnh, thời tiết nhiều biến đổi, gây khó khăn cho việc sản xuất, khiến sản lượng, chất lượng muối giảm ảnh hưởng đến đời sống diêm dân. Tỉnh Thái Bình và các cơ quan chức năng đang xúc tiến các giải pháp để phát triển nghề muối gắn với du lịch tâm linh là tham quan di tích Đền, Phủ thờ Bà Chúa Muối nhưng hiện cũng chưa triển khai được”, ông Tạ Duy Bình – Chủ tịch UBND xã Thuỵ Hải (huyện Thái Thuỵ) chia sẻ.